In de avond en nacht van dinsdag 28 op woensdag 29 november heeft de Eilandsraad met 13 tegen 7 stemmen het bereikte slotakkoord, de zogenaamde Slotverklaring, verworpen. Deze beslissing heeft voor een tweedeling gezorgd in de Curacaose maatschappij.
De grote vraag die ons allen bezighoudt is: hoe nu verder?
Het eerste probleem dient zich reeds aan. Kunnen op 20 december de ambtenarensalarissen betaald worden? De banken hebben sterk gelobbied vóór het slotakkoord. Nu dit is verworpen hebben zij weinig animo om nog geld aan de overheid voor te schieten. De vraag is namelijk wanneer en vooral of deze het geleende geld terug kan betalen.
Tegenstanders van de Slotverklaring als Nelson Pierre (NPA) grijpen het gedrag van de banken aan om hen te beschuldigen van het om zeep helpen van de democratie. Zijn punt is dat degenen met het geld, voor het merendeel voorstanders van het slotakkoord, het volk daarmee gijzelen om alsnog hun zin te krijgen.
Voor de opvatting van zowel de banken als van Pierre valt wat te zeggen.
Na de afwijzing van de Slotverklaring heeft een aantal mensen diverse acties op touw gezet om te peilen of daadwerkelijk een meederheid van het volk er tegen is. Een voorbeeld hiervan is de enquete op www.slotverklaring.com. De initiatiefnemer heeft de beste bedoelingen en legt op de website en voor de radio uit waarom dit geen wetenschappelijke onderzoek is. De uitslag is dat 9953 (82%) mensen vóór de Slotverklaring hebben gestemd en 2239 (18%) tegen.
Dat lijkt heel wat, maar het is vooral de upper-class die deelneemt aan dit soort enquetes. De acties lijden aan het voor eigen parochie preken syndroom. Een neveneffect daarvan is dat de tegenstanders zich juist harder vastbijten in hun mening. Als men reacties en commentaren leest van sommige Nederlanders heb ik nog begrip voor die tegenstanders ook.
Marjolein Jardim verwoordt dit gevoel met haar ingezonden brief van 4 december in de Amigoe als volgt:
"ALS AL die mensen die hoog opgeleid zijn, veel geld verdienen, toegang tot een computer hebben (om mee te stemmen online voor de slotverklaring, de discussie in de Nederlandstalige kranten gaande houden et cetera) Als al die mensen nou eens de straat op gingen en dat deel van de bevolking waar het toch eigenlijk om draait (de mensen die niet hoog opgeleid zijn, weinig geld verdienen, geen toegang tot een computer hebben, geen Nederlandstaligekranten lezen et cetera. Kortom, het merendeel van de bevolking),nou eens gingen vertellen over de slotverklaring en wat die inhoudt, dan waren we al een stuk verder!"
Een van de punten die Charles Cooper (MAN) inbrengt is dat nergens in de Slotverklaring concreet staat dat Nederland de Antilliaanse schuld daadwerkelijk gaat betalen. Er staat slechts dat Nederland zorg zal dragen voor een oplossing. In het verleden (2000) heeft ex-premier Miguel Pourier (PAR) slechte ervaringen met Nederlandse beloftes op dit terrein.
Hij heeft destijds enorm veel werk verzet om te voldoen aan de eisen van het IMF. Niet het IMF maar Nederland kwam bij monde van onder anderen staatssecretaris van Koninkrijksrelaties Gerrit de Vries (VVD) telkens met nieuwe eisen op de proppen. Hierdoor kwamen de Nederlandse Antillen uiteindelijk niet in aanmerking voor financiele ondersteuning. Miguel Pourier slaapt er nog steeds slecht van.
Een andere zaak is het Politiekorps. Men windt zich er op Curacao over op dat in het slotakkoord geregeld is dat Curacaose politie-agenten ingezet kunnen worden op de andere eilanden. Dit vindt men in het geval van de K3 (Bonaire, Saba en Sint Eustatius) onbegrijpelijk aangezien dit nu Nederlandse gemeenten zijn.
Daar heeft men een punt maar geen reden om de Slotverklaring te verwerpen. Men had de Ronde Tafel Conferentie (RTC) van februari 2007 kunnen gebruiken om concrete afspraken over de Curacaose politie-inzet te maken. Het is geen enkel probleem om agenten naar Bonaire te sturen, maar dan dient Nederland daar wel een marktconforme prijs voor te betalen. Op deze wijze kan het zelfs aantrekkelijk zijn voor Curacao om agenten uit te zenden.
Veel voorstanders van de Slotverklaring willen een referendum. Maar heeft men wel nagedacht over wat er moet gebeuren met de uitslag? Ter herinnering, in de Eilandsraad stemden 7 personen voor het slotakkoord en 13 tegen. Stel dat het referendum uitwijst dat 60% van de bevolking vóór de Slotverklaring is. Moet de meerderheid van 13 tegenstemmers in de Eilandsraad dan met deze uitslag aan het werk?
In Nederland laten CDA, VVD en vooral Rita Verdonk zien hoe graag men de wens van een toevallige meerderheid uitvoert in relatie tot bijvoorbeeld de 26.000 gezichten.
Neen, er is een betere oplossing. Op vrijdag 20 april 2007 zijn er nieuwe Eilandsraadverkiezingen. Op deze datum spreekt het volk zich uit, voor of tegen de Slotverklaring. Bij een meerderheid PAR/PNP kan Curacao met vijf maanden vertraging door op het eerder gekozen traject. Met een meederheid van de andere partijen dienen deze opnieuw met Nederland aan de onderhandelingstafel te gaan zitten.

(Klik voor groter)
En dan is er plotseling een nieuw en verrassend scenario. Frente Obrero (FOL) is bezig om een nieuwe Eilandsregering te formeren. In eerste instantie leek dat niet zo moeilijk. Met de 14 zetels van alle tegenstemmers heeft men bij een totaal van 21 zetels in de Eilandsraad een ruime meerderheid.
Het probleem is dat op eilandsnivo een aantal afgesplitste éénmansfracties bestaan. Zo is daar de MPK van Rignald Lak die ervandoor is gegaan met een zetel van de FOL. Kort geleden hebben Cesar Prince en Frensel Marchena zich individueel afgesplitst van de door Errol Cova geleide PLKP. De volgende constraints zijn van toepassing:
- FOL wil niet in een coalitie met MPK.
- PLKP wil niet in een coalitie met de Groep Frensel Marchena.
- PLKP wil niet in een coalitie met de Groep Cesar Prince.
-
- De zetel van Anthony Godett (FOL) telt niet mee aangezien hij zich in de Bon Futuro gevangenis bevindt.
Een mogelijke coalitie is de volgende: FOL (6 zetels zonder Anthony Godett) + MAN (2 zetels) + NPA (Nelson Pierre) + Frensel Marchena + Cesar Prince. In totaal zijn dit 11 van de 21 zetels. Met drie éénmansfracties in de coalitie is het verdelen van de portefeuilles echter een haast onmogelijke opgave. Curacaose éénmansfracties stellen hoge eisen doordat hun zetel doorslaggevend is.
Daarom praat Frente Obrero nu met de PAR. Samen zijn zij goed voor 11 zetels en als de PAR meedoet kan de PNP er wellicht ook bij. Maar hoe kunnen FOL (tegen slotakkoord) en PAR (voor slotakkoord) elkaar nu opeens vinden? Uit gesprekken blijkt dat de FOL op zich niet tegen het slotakkoord is. Het enige dat men wil is garanderen dat de waardigheid van Curacao niet wordt verkocht.
Dat is een opening. Daarbij komt dat de FOL de enige tegenstemmende fractie is die consequent heeft gehandeld door niet deel te nemen aan de grote delegatie die in Den Haag de onderhandelingen heeft gevoerd. Hierdoor heeft men duidelijk meer recht van spreken. Met de door de FOL gecreëerde opening maakt ineens het oude traject weer enige kans: accepteren van het slotakkoord en in februari 2007 de knelpunten concretiseren.
Deze verrassende maar nog niet bereikte uitweg heeft mijn volledige steun. Men dient zich daarbij wel te realiseren dat een partnership tussen FOL en PAR op vele terreinen stukken moeilijker ligt dan een samensmelting van Wouter Bos en Balkenende.
Een mooi moment om nog eens te herhalen wat ik altijd zeg namelijk zeg nooit nooit.
Alle posts met als onderwerp de Slotverklaring zijn te vinden in het dossier Slotakkoord 02.11.2006.