Main

April 17, 2008

Heibwasser

16.04.2008: Heibwasser, Luchiano (10) leert de Ringel-s. Klik voor groter.We stonden op het parkeerdak van Albert Heijn in Rijen. Terwijl ik Diana (1) uit haar stoeltje peuterde hoorde ik Luchiano (10) op afstand iets vragen: "Papa, wat is een heiblablabla?"

- "Wat zeg je, zoon?"
"Wat is een heihaab?"
- "Ik versta echt niet wat je zegt. Zeg het nog eens."

Luchiano kwam naar mij toe: "Een heibwasser ofzo, het staat op dat koffiezetapparaat bij Albert Heijn."
- "Oh, dan is dat vast het merk van dat apparaat want dat woord ken ik niet."

In de Albert Heijn riep Luchiano mij. Hij stond bij het koffiezetapparaat en wees ernaar. "Kijk, hier staat het: Heibwasser." Nu zag ik het ook. De B was geen B maar ß, de zogenaamde Ringel-s (Wikipedia). "Aha, er staat dus Heisswasser oftewel heet water".

"Ja", zei Luchiano, "dat klopt want als je op die knop drukt komt er heet water uit. Dat zei ik toch."

March 18, 2008

Oplossingen

Net als voor veel dingen geldt dat een oplossing geen absolute grootheid is. Neem een bedrijf dat slecht draait. De directie wil een gedeelte afstoten terwijl de vakbond opkomt voor de met ontslag bedreigde werknemers.

"Het is kiezen of delen", zegt de directie. "Ofwel gaan die 100 man eruit en kunnen we met de rest door ofwel over een half jaar staat iedereen op straat." De vakbond weet er een redelijke afvloeiingsregeling uit te slepen en het probleem is opgelost. Maar er staan straks wel 100 mensen op straat.

Volgens Van Dale is een oplossing de beëindiging van een probleem op bevredigende wijze.

Nou, voor mij was de oplossing in de vorm van een boete van 130 euro voor het probleem van door rood rijden niet echt bevredigend. Na enige moeite zijn inmiddels de foto's in mijn bezit.

07.02.2008: De beelden bewijzen het onomstotelijk, de donkerzwarte Volkswagen Jetta van CasaSpider rijdt door rood op de Vlijmenseweg te Den Bosch. Klik voor groter.Het bewijs lijkt overduidelijk, alhoewel de politie misschien wel een Photoshop-artiest in dienst heeft die de hele dag op bekeuringsfoto's de stoplichten op rood zet.

Blijft er nog één probleem over namelijk de associatievraag van gisteren: Dorst - ??? - ??? - Voetbal International. Ik weet het nu al, voor velen is de oplossing niet echt bevredigend.

De hints waren taal en Unix. Met taal wordt hier een vreemde taal bedoeld en welke taal komt het meest in aanmerking? Dat moet wel haast Spaans of Papiaments zijn. In allebei deze talen wordt het woord dorst vertaald door sed.

Het programma sed staat voor de zogenaamde Stream EDitor van Unix. Een bijzonder interessant programma, tenminste voor de liefhebber, waarover hier veel te lezen valt. En natuurlijk ook in Wikipedia.

In het kort kan sed ingewikkelde tekstbewerkingsoperaties op bestanden toepassen. Zo verwijdert de volgende zin bijvoorbeeld commentaarregels (deze beginnen in Unix met een "#") behalve tussen de woorden "start" en "stop". Ga er maar aan staan:

sed -e '1,/start/ s/#.*//' -e '/stop/,$ s/#.*//'

Het eerste programma waar iedere Unix-leerling mee begint is de teksteditor vi (Wikipedia). Wie Microsoft Word of een soortgelijke editor gewend is schrikt zich een hoedje van vi. Dat komt omdat de editor ofwel in commando-mode ofwel in tekst-mode staat. Om iets in te kunnen tikken dient eerst een commando te worden gegeven als i voor input of a voor append. Vervolgens tikt men wat tekst en schakelt terug naar commando-mode door op escape te drukken. Tikt men nu tweemaal een d dan is de regel waar de cursor op staat verdwenen. Erg leuk!

De stap van teksteditor vi naar Voetbal International is door de meesten waarschijnlijk zonder problemen te maken.

De beëindiging van het probleem op bevredigende wijze is derhalve: Dorst - sed - vi - Voetbal International.

February 1, 2008

El Topo in Wringersgat

Taal en taal is twee. Zo heeft taal toch nog iets weg van rekenen. Taal is ook een vehikel om te communiceren. Is taal dan een fiets? Neen, taal is geen fiets. Een bijzonder facet van taal is dat het niet altijd de bedoeling is dat iedereen iedereen begrijpt. Straattaal en slang zijn daar voorbeelden van.

01.02.2008: El Topo in Wringersgat ofwel De Mol in Rijen. Klik voor groter.Of neem de plaatsnamen in Limburg en Noord-Brabant tijdens carnaval. Pas sinds een dag of twee (copyright Doe Maar) is mij bekend dat Gilze dan Dringersgat en Rijen Wringersgat heet. Dringersgat en Wringersgat, het moet nog even op mij inwerken. Maar dat kan ook komen omdat ik net een lekkere bruine drol in de toiletpot heb gedraaid.

Wat vier letters niet kunnen losmaken, als men erover nadenkt is het leven best abstract.

Gisteren keken we naar Wie is de Mol. Lucy twijfelt tussen Edo en Dennis die volgens haar veel signalen geeft met zijn handen en ik tussen Joris en Dunya. In deze serie van het programma die in Mexico speelt kunnen de kandidaten zogenaamde topito's winnen en verzamelen.

Heeft een kandidaat acht topito's van dezelfde kleur of juist met elk een verschillende kleur dan verdient hij een vrijstelling. De acht topito's vormen samen een circel en die circel heet topo.

Dat is grappig bedacht, immers het Spaanse woord voor de mol is el topo en topito is het verkleinwoord daarvan.

October 24, 2007

Met de Spider naar Carré (15)

Situatie: Het is maandagavond 22 oktober en we zijn aan het boerenbridgen. Deelnemers: CasasPa, Truus, Aly, Heiko, Lucy en CasaSpider. CasasPa heeft zojuist Cognac ingeschonken voor de mannen en voor Lucy.

Aly tegen Lucy: "Vind jij dat nou lekker, Cognac?"
Lucy: "Jawel."
CasaSpider: "Eigenlijk is Cognac een mannendrankje."
Truus: "Een mannendrankje?"
CasaSpider: "Ja, vrouwen drinken eerder bessenjenever."
Truus: "Ja, of een likeurtje."
Lucy: "IK BEN EEN BUURRRVRRROUW!"

De overigen kijken elkaar ietwat verbaasd aan.

Lucy tegen CasaSpider: "Hoe heet dat ook alweer in het Nederlands, campesina?"
CasaSpider: "Boerin."
Lucy: "Oh, dan heb ik het verkeerd gezegd."
Lucy: "IK BEN EEN BOERIN!"

Vandaar dat zij van Cognac houdt. Voor mij betekende het de vervulling van een geheime fantasie, met de buurvrouw naar bed gaan.

September 8, 2007

Ver-voor-oordelen

De post Brigadier Luchiano en Papiaments heeft heel wat reacties losgemaakt. Niet zozeer het punt dat Luchiano (9) voor een dag verkeersbrigadier was als wel het gedeelte over het Papiaments. Ik ben blij met de reacties en heb het gevoel dat enige verdieping en extra toelichting wenselijk is.

De stelling van vandaag luidt als volgt: "Hoe minder men weet, hoe gemakkelijker het is een mening te hebben."

Gewaardeerd reageerder Lennart stelt in een reactie op bovengenoemde post: "Fries, Papiaments het is allemaal hartstikke leuk en charmant alleen je komt er alleen niet zo ver mee. Je moet wel alles in proporties blijven zien wat mij betreft."

Van het Fries en dan met name de gevoelens van de Friezen weet ik onvoldoende, daarom houden we het voor nu bij het Papiaments. Het leuke is dat wat Lennart stelt precies is wat ik zelf ook vond vlak na mijn emigratie naar Curacao.

Op een bepaald moment volgde ik mijn derde cursus Papiamentu bij Laura Quast en moesten we een spreekbeurt voorbereiden. De mijne had als thema het afschaffen van het Papiaments. Stap voor stap beredeneerde ik waarom het verstandiger is om van het Papiaments als officiele taal over te stappen naar Nederlands, Spaans of Engels. Onderdelen van het betoog waren het kleine taalgebied, de te eenvoudige grammatica, de inconsequente spelling, het ontbreken van boeken en lesmateriaal en last but not least de toekomst van de kinderen.

Toen ik uitgesproken was was het stil. Na een tijdje reageerde Laura: "Qua opbouw, qua argumentatie en qua Papiamentu vind ik het een hele goede spreekbeurt. MAAR MET DE INHOUD BEN IK HET ABSOLUUT NIET EENS!!! Maar ik heb nu niet de tijd om daarover te discussieren want we moeten door met de volgende spreekbeurt."

Mede-cursiste Yvonne die na mij aan de beurt was zei echter snel dat we beter meteen konden discussieren, dan deed zij haar spreekbeurt wel de volgende week. Laura Quast nam het woord en hield een monoloog van zeker een half uur waarin zij het belang en vooral het gevoel van het Papiamentu duidelijk probeerde te maken. Na afloop was zij duidelijk geëmotioneerd en ik voelde me een beetje schuldig.

De volgende dag belde ik haar daarom op en zei dat het absoluut niet mijn bedoeling was haar te kwetsen. Daarvoor wilde ik mijn verontschuldigingen aanbieden. Maar neen, dat was absoluut niet nodig, zei Laura. Integendeel, ze was achteraf blij met mijn spreekbeurt omdat de pro-Papiamentu beweging niet bijzonder zelfkritisch is. Nu had zij in ieder geval argumenten gehoord waar ze over na moest denken. Mijn zorg voor de toekomst van de jeugd deelde zij.

Van mijn kant heb ik ook regelmatig nagedacht over het gebeurde: "Eigenlijk ben ik precies zo'n Makamba die de mensen hier wel eens komt vertellen wat ze moeten doen, zonder voldoende begrip van wat er allemaal achter zit". Het was een eerste aanzet tot een proces dat heeft geleid tot beter aanvoelen van het uiterst complexe dilemma op Curacao tussen het accepteren van de oude kolonisator en het zoeken naar dan wel in stand houden van de eigen identiteit.

Dit dilemma wordt perfect uitgedrukt door regeringspartij PAR (nadruk op economie en samenwerking met Nederland) en oppositiepartij MAN (nadruk op eigen identiteit en nationalisme). Let wel, zonder hierover enig waardeoordeel te geven. Het is geen kwestie van goed of fout maar een verschil in perceptie dat de bevolking op het eiland diep verdeelt.

Ik ben een groot tegenstander van het gebruik van analogieën. Om een poging te doen wat het voor een zesjarig kind dat louter Papiamentstalig is opgevoed betekent om in de eerste klas van de lagere school in het Nederlands les te krijgen wijk ik voor een keer af van mijn eigen principe.

Een analogie dus. Stel dat men om een in dit kader irrelevante reden besluit dat van de ene op de andere dag Arabisch de voertaal wordt in Nederland. Stel dat je een zesjarig kind hebt dat precies op die dag voor het eerst naar school gaat en dus in het Arabisch wordt toegesproken en onderwezen.

Het is zoals gezegd oppassen met analogieën, maar dat is ongeveer het gevoel dat een kind van Curacao heeft als het op school voor het eerst met Nederlands wordt geconfronteerd. Ze schrikken echt!

De spreekbeurt over het afschaffen van het Papiamentu heb ik ook op het examen gebruikt. Behalve Laura Quast was daar de bekende Curacaose schrijfster Diana Lebacs als gecommitteerde bij aanwezig. Laura had haar vantevoren echter reeds ingeseind. Ik ben geslaagd.

September 5, 2007

Brigadier Luchiano en Papiaments

"Neem je camera morgen maar mee", voegde Luchiano (9) me dinsdag toe bij de Marnixschool. In de vijfde klas (groep zeven) neemt het verkeer een belangrijke plaats in, het is het jaar van het verkeersdiploma. Een ander onderdeel is dat ieder kind aan de beurt komt om als verkeersbrigadier c.q. klaarover op te treden.

Woensdag was Luchiano de gelukkige. En en ander verliep wel een beetje vreemd. Normaliter staan de brigadiers klaar bij de oversteekplaats als de school uit gaat en daar zit een bepaalde logica achter. Nu stormde Luchiano de klas uit toen de bel ging, drukte mij zijn schooltas in de handen en rende weg om zijn verkeersbrigadieruniform aan te trekken.

Op mijn dooie akkertje liep ik richting het oversteekpunt. Daar heb ik zeker tien minuten gewacht. Hordes kinderen staken de straat over. Eindelijk kwam Luchiano aankakken, samen met een juffrouw. Ze oefenden even. Als de juffrouw op haar fluitje blaast moet Luchiano met zijn spiegelei de straat op lopen. Hopelijk kijkt hij zelf een beetje uit zijn doppen, die SUV's komen namelijk hard aan. Hij neemt zijn taak wel serieus.

05.09.2007: Luchiano (9) is verkeersbrigadier bij de Marnixschool. Tegelijkertijd wil de VPCO een verbod op Papiaments als instructietaal. Klik voor groter.In totaal zijn uiteindelijk maarliefst en niet minder dan twee kinderen door Luchiano naar de overkant begeleid. Zijn klasgenoten Joash en Nathan haalden vreemde fratsen uit om onze brigadier af te leiden. Ze zijn tot de orde geroepen. Om half een vond de juffrouw het welletjes, het zag er niet naar uit dat er nog kinderen wilden oversteken.

In de Extra van vandaag staat een tamelijk tendentieus artikel dat de VPCO, de Vereniging Protestants Christelijk Onderwijs, het gebruik van Papiaments in de klas door docenten wil verbieden. Naar verluidt hebben de aangesloten scholen waaronder ook de Marnix-school een brief van het bestuur ontvangen waarin dit officieel wordt medegedeeld.

De reden van het verbod is een plausibele. Uit een enquete blijkt dat 84% van de kinderen thuis geen Nederlands spreekt. Aangezien de CITO-toetsen in het Nederlands zijn en een hoge leesvaardigheid vereisen is het logisch dat docenten er bij hun leerlingen op hameren Nederlands te oefenen, bijvoorbeeld door veel te lezen. Ook thuis. De Algemene Ledenvergadering van de VPCO heeft reeds een aantal jaren geleden een verbod (origineel) op Papiaments als instructietaal opgelegd.

En nu dus de brief. Een verbod op Papiaments ligt sowieso gevoelig op Curacao. Velen herinneren zich nog de koloniale tijden waarin Nederlandse paters het Papiaments op het schoolplein verboden. De kinderen werden gedwongen ook onder elkaar Nederlands te spreken. Okay, deze kinderen beheersten het Nederlands veel beter dan de huidige generatie maar het is iets dat onder water niet voor positieve gevoelens zorgt jegens de bezetter.

Inmiddels is er veel veranderd en op de meerderheid van de scholen is Papiaments de instructietaal. De drie basisscholen die geautoriseerd zijn om in het Nederlands les te geven zijn de Marnixschool, de Albert Schweitzerschool en het katholieke Vigdis Jonckheer-Mensing College (het voormalige Pire College). Dit jaar konden in totaal 258 kinderen op deze scholen geplaatst werden. De vraag naar onderwijs in het Nederlands is echter zo groot dat niet minder dan 813 kinderen buiten de boot vielen.

Er zit iets dubbels in de hele materie. Ouders van kinderen die thuis Papiaments spreken willen vaak juist dat deze kinderen op school zo goed mogelijk Nederlands leren, vandaar de expliciete keuze voor een van de drie bovengenoemde scholen. Anderzijds maakt een verbod ongewenste en onnodige sentimenten los. Mijn suggestie is dat het schoolbestuur via de respectievelijke schoolhoofden haar standpunt duidelijk maakt en uitlegt. Iedere docent begrijpt hoe belangrijk het Nederlands is voor de afsluitende CITO-toets. Daar is geen verbod voor nodig.

"Praat jouw juffrouw Papiaments in de klas?", vroeg ik aan Luchiano. "Ja, soms", zei hij. "Als ze boos is."

July 11, 2007

Stamppot (van dingen)

Van zaterdag tot en met dinsdag hebben wij andijviestamppot gegeten. Iedere portie lag als een steen op de maag en zo hoort dat bij een goede stamppot. Maar vandaag eten we iets anders, al weet ik nog niet wat.

"Wat is de letter waai in het Engels?", vroeg Luchiano (9).
- "Dat is de Griekse Y mijn zoon", antwoordde ik.
"Oh, maar wat is dan de letter W in het Engels?", luidde de logische vervolgvraag.

Nog best veel Nederlanders denken dat dat de wie is. Dinsdagavond vond de eerste halve finale plaats van de Copa América tussen Brazilie en Uruguay. Het was geen geweldige maar wel spannende wedstrijd waarin voor iedere meter werd gestreden. Brazilie is zonder Kaká en Ronaldinho niet op oorlogssterkte, maar de invallers zouden in de Nederlandse competitie geen slecht figuur slaan.

Wat zeg ik, een van die invallers speelt zelfs in de Nederlandse competitie. Het is Afonso Alves die in de 79e minuut mocht invallen voor een speler met de prachtige naam Vágner Love. Zulke mensen hebben bij geboorte al een streepje voor. Oh, het blijkt slechts een bijnaam te zijn. Eigenlijk heet hij gewoon Vágner Silva da Souza. Het is een onderdeurtje van 172 centimeter dus drie keer raden waarom de dames maar ware schoonheid zit van binnen.

10.07.2007: Brazilie verslaat Uruguay na strafschoppen (2-2 / 5-4) in de eerste halve finale van de Copa America 2007. Klik voor groter.Het was niet de beste dag uit het leven van Afonso Alves die in Nederland voor Heerenveen uitkomt. Hij viel in de 79e minuut in en incasseerde één minuut later al een gele kaart wegens een Schwalbe. Na 90 minuten stond er 2-2 op het scorebord en bij de Copa América betekent dat direct strafschoppen. Verlengen daar doen ze niet aan.

Man van de wedstrijd Diego Forlán miste de eerste strafschop voor Uruguay en hierdoor liep dit team voortdurend achter de feiten aan. In de strafschoppenserie stond het 3-2 voor Brazilie en de vierde schutter legde aan. Het was Afonso Alves en hij miste. De eerste serie van vijf strafschoppen eindigde in 4-4.

Toen Fernando de eerste sudden-death penalty miste voor Brazilie had García de ideale mogelijkheid Uruguay naar de finale te schieten. Maar ook hij faalde jammerlijk. Even later kon Brazilie juichen. De kanaries wonnen de strafschoppenserie met 5-4. En vanavond zitten we aan de buis gekluisterd voor de klapper tussen Mexico en Argentinie, de twee sterkste teams van deze Copa América. De Leffe Dubbel is zojuist gehaald en mein Geheimtip is een klassieke finale tussen Brazilie en Argentinie.

Woensdagmorgen gingen we met Diana (1) naar het Consultatiebureau. Ze is nu 79 centimeter lang en weegt precies 9 kilo, een toename van respectievelijk 1 centimeter en 230 gram ten opzichte van 8 juni. Maar ze mag rustig wat meer wegen. Het was ook tijd voor haar laatste vaccinatie, deze keer in de linkerarm. Na het bezoek aan het Consultatiebureau reden we door naar Supermarkt Vreugdenhil waar ze PediaSure in blikvorm verkopen, waarschijnlijk als enige winkel op Curacao. We schakelden meteen ook over naar Nutrilon-3.

Het zijn enerverende tijden en dan hebben we het niet eens gehad over onze speurtocht naar de barbecue met de beste prijs/kwaliteitsverhouding van het eiland. 's Middags werd ik ook nog gebeld door de Taams Kliniek. Dokter Maarten Taams heeft een vervanger gevonden die mij omstreeks 25 juli naar het Sehos mag doorverwijzen om het gips los te zagen. Om kwart voor vier was de vervanger echter niet telefonisch te bereiken voor een afspraak. Morgen verder.

Is er een mooiere manier om af te sluiten dan met een Haitiaanse wijsheid? Ik dacht het niet. "Kay koule twonpe soley, men li pa twonpe lapli." Een lek dak kan de zon misleiden, maar niet de regen.

January 23, 2007

SQL studeert Prince2

Als er toevallig eens een paar feestjes van mijn werk relatief snel opeenvolgend plaatsvinden verschijnt al snel commentaar of er hier zo nu en dan ook nog gewerkt wordt. "Jazeker!", luidt het antwoord op deze vraag.

Op 19 oktober 2005 organiseerde SQL Integrator een zogenaamde CBK Project Management. CBK staat voor Crossing Borders with Knowledge, onze manier om bepaalde kennis binnen het bedrijf onderling over te brengen. In deze CBK stond de Prince2-methodiek (Wikipedia) centraal.

Het bedrijf vindt dat al haar employees tenminste de Foundation-cursus Prince2 op hun CV moeten hebben. Dat geeft ons een pré bij de klanten. In oktober 2006 startte de eerste groep en maandagavond jongstleden de tweede met onder anderen CasaSpider. Dat betekent aansluitend aan het gewone werk nog eens vier uren doorbuffelen in een ietwat bedompte en donkere cursusruimte.

Okay, het eerste halve uur bestond het buffelen uit het naar binnen werken van zoveel mogelijk stukken pizza.

Qua timing komt de cursus Prince2 precies op het juiste moment, immers het is de tijd van Prins Carnaval. Er zijn meer onzichtbare draden. Zo heeft SQL het software-pakket MSL (Mortgages, Savings and Loans) ontwikkeld. Eind vorig jaar zag de zoveelste politieke partij op Curacao het levenslicht. Uit de PLKP splitsten zich twee mannen af die vervolgens de Movementu Sosial Laboral oprichtten. De afkorting daarvan is MSL en de naam van één der oprichters Cesar Prince.

De circel is rond.

Een van de eerste zaken die versgebakken MSL-gedeputeerde Frensel Marchena regelde was de benoeming van zijn partijgenoot Cesar Prince tot directeur van de Fundashon Wega di Number Korsou. Zeg maar de Lotto. Over een relatie tussen Prince2 Project Management en het betere gokwerk is vooralsnog niets bekend.


Prince2, speciaal voor bollentelers en vrachtwagenchauffeurs ook verkrijgbaar in het Pools.


Docent Ivo Stomp ging in hoog tempo door de sheets. In het begin is er altijd een soort van kip-ei probleem dat de cursisten de nieuwe begrippen nog niet kennen, maar deze wel al volop worden gebruikt. Wat betekent Prince2? PRojects IN Controlled Environments. Discipline-onafhankelijkheid is het grootste verschil met voorloper Prince. Men kan er ook niet-IT projecten mee managen.

We begonnen met de processen Opstarten van een Project en Initiëren van een Project. Vervolgens kwamen de bijbehorende componenten en producten aan de orde.

Interessant is de taalkwestie. Prince2 komt uit Engeland en de originele Prince2-bijbel is derhalve Engelstalig. Over het algemeen vinden deelnemers aan projecten het plezierig met begrippen in de moedertaal te werken. Prince2-materiaal is daarom in vele talen beschikbaar.

Sommige begrippen vertaalt men liever niet. Zo gebruiken de meeste Nederlanders printen in plaats van afdrukken. Het is moeilijk consequent te zijn en dit leidt tot een soort van mengelmoes. Niet alleen in het Nederlands maar ook in het Duits (Change Management versus Qualitätskontrolle) en zelfs in het Chinees (Project versus ???) komt dit fenomeen voor.

Aangezien Prince2 zelf een soort taal is of misschien eerder nog een protocol met de bedoeling dat mensen elkaar binnen een project goed kunnen begrijpen is een eenduidig begrippenkader belangrijk. Als men de opdrachtgever het ene moment Opdrachtgever noemt maar in de uitwerking van de opgaven komt hij als Executive terug is dit niet direct voor iedereen duidelijk.

Volgens het cursusmateriaal stamt Prince2 uit 1996, maar als goed oplettend cursist ben ik erachter gekomen dat reeds de Indianen Prince2 moeten hebben gekend. Op een bepaald moment zei de docent namelijk: "De pijlen komen van links".

Dat laat niets aan duidelijkheid te wensen over.

September 26, 2006

Latios

Latios is 2 meter groot en weegt 60 kilo. Latios is alleen van het mannelijk geslacht en heeft een jongere zus genaamd Latias. Latios kan onder anderen aan gedaanteverwisseling doen, net als zijn zus.

Latios, Pokédex nummer 381, is een Legendarische Eon Pokémon van het type Draak/Psychish met de Ability Levitate. Klik voor groter/sluiten.In de mensenvorm die hij dan aanneemt kan hij goed andere mensen/Pokémon Trainers leren kennen. Hij kan ook sneller vliegen dan een jet en is intelligent genoeg om mensentaal te verstaan, net zoals Latias. Ook kan hij zich onzichtbaar maken, net als een Kameleon.

Latios, Pokédex nummer 381, is een Legendarische Eon Pokémon van het type Draak/Psychisch met de Ability Levitate. Dat laatste houdt in dat Latios niet geraakt kan worden door grondaanvallen.

"Hoe ga je het noemen?", vroeg ik. "Oh, Latios", antwoordde Luchiano (8).
"Wat betekent dat, Latios?", vroeg ik. "Oh, niets", antwoordde Luchiano.

Dat werd dus zoeken met behulp van Google en Wikipedia. "Je hebt het opgezocht!", riep Luchiano verbaasd uit.

Luchiano heeft een weblog, het adres is http://latios.casaspider.com. Het is vast heel nuttig voor zijn schrijfstijl, spelling en het in gevaar brengen stand houden van vriendschappen. Eens kijken hoe lang hij het volhoudt.

Pokémon betekent trouwens Pocket Monster, weer wat geleerd.

March 16, 2006

Elis Juliana

Elis Juliana, een veelzijdige grootheid uit Curacao. (foto www.elisjuliana.info)Gewaardeerde lezer Hubertus vroeg in een commentaar bij AFV en Ibbeltje naar het gedicht He Patu van Elis Juliana. Wel, eigenlijk vroeg hij naar Ellis met twee ellen.

Als service voor de lezer en bovendien uit eigen interesse ging ik op onderzoek uit. Na de ontdekking dat Elis niet Ellis heet maar Elis was dat niet zo moeilijk. Er bestaat zelfs een mooie, geheel Papiamentstalige website over Elis Juliana.

Op deze website is te lezen waarom Elis slechts één 'l' in zijn naam heeft:

"Elis ku un èl pasobra mama n’ ta’tin sèn pa paga dos èl dia a bai òp mi, haha!"
(Elis met één 'l' omdat mama niet genoeg geld had om twee ellen te betalen op de dag dat ze mij aangaf, haha!)

Even later vond ik onder het hoofstuk Deklamadó het door Hubertus gevraagde gedicht, hieronder het eerste couplet alsmede het refrein.


Hé patu

Hé patu ta janga
Hé patu ta rondia
Hun tiki cuminda
Pa su muchanan

Hé pa ki.
Hé pa ya.
Hé pa ki.
Hé pa ya.



De hele tekst is zoals gezegd te vinden onder Deklamadó.

Elis Juliana, een veelzijdige grootheid uit Curacao. (foto www.elisjuliana.info)Juliana noemt het zelf een ritmisch gedicht. De tekst is simpel, het gaat over een eend (patu). De eend zwaait (janga) met de kont, de eend loopt rond (rondia) en zoekt een beetje eten (cuminda) voor haar kinderen (muchanan). In het vervolg van het gedicht vinden de eenden wat voedsel (derde couplet) en eten ze hun buikjes vol (vierde couplet). Dan gaan de eenden er in een rijtje weer vandoor (vijfde couplet).

Belangrijker dan de tekst is het ritme en het gevoel: "E ta krea potrèt bibu di tipo i situashonnan verídiko, konbèrtiendo e mes den tipo i situashon. Tur sentido ta aktivo, tin mímika, kanto, paso, zonidu."
(Hij creëert een levend schilderij van een waarachtig type en situatie waarbij hij zichzelf verplaatst in dat type en die situatie. Alle zintuigen zijn aktief, er wordt gebruik gemaakt van mimiek, zang, dans en geluid.)

Van dezelfde website www.elisjuliana.info is de volgende mp3 afkomstig met een vertolking van Hé patu.

Elis Juliana is op 8 augustus 1927 geboren als helft van een tweeling waarvan de andere helft Gladys is. Hij is te veelzijdig om in één hokje te plaatsen: dichter, voordrager, beeldhouwer, archeoloog, filosoof, schilder, onderwijzer... er is nauwelijks een terrein te bedenken waarop Elis Juliana niet aktief is geweest.

78 Jaar. Een man om zuinig op te zijn.

February 21, 2006

A-hax en Hop

De letter 'j' bestaat zowel in het Nederlands als in het Spaans. Waar hij voor Nederlandse oren in het Nederlands wordt uitgesproken als 'j' klinkt hij in het Spaans als een Nederlandse 'h'.

Toen we eens boodschappen deden bij supermarkt Mangusa te Rio Canario hadden we onder anderen afwasmiddel nodig. Bij het afwassen maak ik gebruik van veel stromend water en veel zeepsop, dit tot ergernis van Lucy. Maar zo ben ik nu eenmaal. En neen, wij hebben geen afwasmachine.

Welk merk moesten we kopen, het dure Ajax of een spotgoedkope fles van onbekend merk? We stonden in het gangpad te discussieren en ik betoogde dat wegens mijn hoge sopgebruik de goedkope fles de voorkeur verdiende. Thuis stond nog een beetje Ajax en dat kon Lucy dan mooi opmaken als zij afwaste. Niet overtuigd wegens goedkoop is duurkoop stemde Lucy ermee in.

Op de terugweg in de auto zei ze plotseling: "Trouwens, dat spul heet helemaal geen A-jáx maar A-háx!" Snel blufte ik dat Ajax uit Nederland komt, is het niet van Unilever? "Ja maar, we zijn nu hier", zei Lucy terecht. Op Curacao heet Ajax echter tot nu toe geen Ahax, hoewel dat toch stukken leuker klinkt.

Overigens had zij 100% gelijk dat de goedkope fles een miskoop was, het spul schuimde voor geen centimeter. En Ajax is niet van Unilever maar van Colgate Palmolive.

"Ken jij het verhaal van Hop?", vroeg Lucy op een geheel ander moment. Hop, hop? Ik dacht aan een verhaal over het vervaardigen van bier en daarna aan kabouters. "Die man uit de Bijbel die zo vreselijk moest lijden om zijn trouw aan God te bewijzen", verduidelijkte Lucy.

Aha, Job.

January 10, 2006

Saskia en Jeroen

Het boek dat Luchiano (8) en ik op dit moment 's avonds in bed lezen is Saskia en Jeroen, de tweeling van Jaap ter Haar, geschreven in 1955. Met tekeningen van Harmen van Straaten, familie van?

De hoofdrol in dit boek wordt gespeeld door een tweeling. Tweeling is een bijzonder concept. Niet alleen om te hebben, al ben ik eerlijk gezegd bijzonder blij dat Lucy een eenling verwacht, maar ook als woord.

Regelmatig lazen we zinnen als De tweeling heeft... en De tweeling gaat... Luchiano vond het maar raar. "Het is toch tweelingen!" Ik legde hem uit dat één tweeling reeds twee kinderen betreft en dat twee tweelingen vier kinderen zijn. Ik vroeg: "Wat denk jij dan dat een tweeling is?" Luchiano: "Ik denk dat het één persoon is die op één ander lijkt."

Als men er dieper over nadenkt is het wel een beetje vreemd. Iets dat een hoeveelheid van twee aanduidt is enkelvoud en er bestaat ook een meervoudsvorm van. Tweeling staat hierin overigens niet alleen. Wat te denken van elftal? Maar toch is het een beetje vreemd.

Toen Luchiano in bed lag besprak ik de materie met Lucy. In het Spaans is gemelos het woord voor een (eeneiige)tweeling. Het is een woord dat alleen bestaat in de meervoudsvorm. "Als er twee vrouwen met ieder één tweeling aan komen lopen, hoe zeg je dat dan in het Spaans?", vroeg ik aan Lucy. "Vienen dos mujeres con dos par de gemelos", ofwel daar komen twee vrouwen met twee tweelingen.

Het wordt al snel gecompliceerd want hoe zeg je dan dat er twee vrouwen met elk twee tweelingen aan komen lopen. Gelukkig gebeurt dat bijna nooit. Mijn begrip voor Luchiano's verwarring is wel aanzienlijk toegenomen.

Voor de volledigheid, het Spaanse woord voor een tweeeiige tweeling is mellizos.

September 8, 2005

Reacties op Taal

In een reactie op Geluid als selectiecriterium schreef gewaardeerd reageerster Cyberjunk:

"Leer jij dat joch trouwens geen Nederlands? Ik kan me wel voorstellen dat Nederlands niet DE taal is in jullie gezin, maar ik denk toch dat het helemaal niet fout zou zijn als Luch de Nederlandse taal zou leren, al was het alleen maar uit respect voor zijn Hollandse familie."

Op die reactie werd door diverse personen gereageerd dat het toch juist leuk is als een kind meertalig wordt opgevoed. Even tussendoor hoor, maar wat is het toch geweldig om een statief in huis te hebben! Men kan er echt heel bijzondere foto's mee maken. Vandaag gaan we er ook weer iets zeer bijzonders op zetten. Zonder statief gaat dat toch minder gemakkelijk.

Alles heeft zijn voor- en nadelen. Het voordeel van eentalig opgroeien is dat men een grotere kans heeft om die ene taal tot in de perfectie te beheersen dan als men 150 talen moet leren. Kwaliteit versus kwantiteit. Het leren van 150 talen lijkt onmogelijk, twee is heel goed te doen. De vraag is nu met hoeveel talen het ideaal bereikt wordt.

Veel Curacaoenaars zijn viertalig. Zij beheersen aflopend in nivo Papiamentu, Engels, Spaans en Nederlands. Voor oudere Antillianen geldt dit niet zo, zij spreken vaak nog zeer goed Nederlands, met dank aan de fraters.

Luchiano (7) spreekt Spaans met Lucy, Nederlands met mij en de voertaal met zijn vrienden op school is Engels. Wie zei laatst ook weer dat dronken mensen en kinderen de waarheid spreken? Luchiano vindt Engels een veel intuitievere taal dan Nederlands. Als ik hem weer eens corrigeer met een lidwoord, een verleden tijd of zinsbouw verzucht hij vaak: "Wat is Nederlands toch een rare taal".

Iets waar we tegenwoordig beter op letten is het vermengen van de verschillende talen. In het begin, toen Luchiano een jaar of drie was en zijn woordenschat beperkt, haalde hij het Spaans en het Nederlands nooit doorelkaar. Nu is dat anders. Doordat zijn vocabulaire gegroeid is worden hiaten in de ene taal aangevuld met woorden uit een andere. Dat levert soms koddige zinnen op.

Ik ben blij met de Marnix Basisschool en zeker ook met juffrouw Margriet. Zij is een Nederlandse en probeert de kinderen goed Nederlands te leren. Dat is geen sinecure. Luchiano en ik lezen elke avond op bed een hoofdstuk uit een boek. Het zijn geen eenvoudige boeken. Ik weet dat dergelijke Nederlandstalige stof voor veel klasgenoten te hoog gegrepen is.

Een groot voordeel van de meertaligheid waarvan het eiland doordrenkt is, is dat men heel gemakkelijk van de ene taal overschakelt naar de andere. Daar staat men niet eens bij stil. Tevens spreekt men talen uit verschillende werelden vloeiend, Papiamentu en Spaans uit Latijns-Amerika versus Nederlands en Engels uit Europa. Volgens mij is dat redelijk uniek.

Op Curacao wonen veel Chinezen. Deze mensen zijn goed ingeburgerd en spreken allemaal goed Papiaments. Dat ziet er heel grappig uit, een Chinees die Papiamentu spreekt. Gezien de onstuimige groei van de Chinese economie is het wellicht een goed idee om op Curacao het Chinees als vijfde taal te introduceren, om vanuit Zuid-Amerika via Europa de brug naar Azie te slaan.

Een andere optie is het Portugees, maar gezien de grote hoeveelheid aantrekkelijke Braziliaanse vrouwen heeft Lucy hier voor mij een embargo op gezet.