De post Brigadier Luchiano en Papiaments heeft heel wat reacties losgemaakt. Niet zozeer het punt dat Luchiano (9) voor een dag verkeersbrigadier was als wel het gedeelte over het Papiaments. Ik ben blij met de reacties en heb het gevoel dat enige verdieping en extra toelichting wenselijk is.
De stelling van vandaag luidt als volgt: "Hoe minder men weet, hoe gemakkelijker het is een mening te hebben."
Gewaardeerd reageerder Lennart stelt in een reactie op bovengenoemde post: "Fries, Papiaments het is allemaal hartstikke leuk en charmant alleen je komt er alleen niet zo ver mee. Je moet wel alles in proporties blijven zien wat mij betreft."
Van het Fries en dan met name de gevoelens van de Friezen weet ik onvoldoende, daarom houden we het voor nu bij het Papiaments. Het leuke is dat wat Lennart stelt precies is wat ik zelf ook vond vlak na mijn emigratie naar Curacao.
Op een bepaald moment volgde ik mijn derde cursus Papiamentu bij Laura Quast en moesten we een spreekbeurt voorbereiden. De mijne had als thema het afschaffen van het Papiaments. Stap voor stap beredeneerde ik waarom het verstandiger is om van het Papiaments als officiele taal over te stappen naar Nederlands, Spaans of Engels. Onderdelen van het betoog waren het kleine taalgebied, de te eenvoudige grammatica, de inconsequente spelling, het ontbreken van boeken en lesmateriaal en last but not least de toekomst van de kinderen.
Toen ik uitgesproken was was het stil. Na een tijdje reageerde Laura: "Qua opbouw, qua argumentatie en qua Papiamentu vind ik het een hele goede spreekbeurt. MAAR MET DE INHOUD BEN IK HET ABSOLUUT NIET EENS!!! Maar ik heb nu niet de tijd om daarover te discussieren want we moeten door met de volgende spreekbeurt."
Mede-cursiste Yvonne die na mij aan de beurt was zei echter snel dat we beter meteen konden discussieren, dan deed zij haar spreekbeurt wel de volgende week. Laura Quast nam het woord en hield een monoloog van zeker een half uur waarin zij het belang en vooral het gevoel van het Papiamentu duidelijk probeerde te maken. Na afloop was zij duidelijk geëmotioneerd en ik voelde me een beetje schuldig.
De volgende dag belde ik haar daarom op en zei dat het absoluut niet mijn bedoeling was haar te kwetsen. Daarvoor wilde ik mijn verontschuldigingen aanbieden. Maar neen, dat was absoluut niet nodig, zei Laura. Integendeel, ze was achteraf blij met mijn spreekbeurt omdat de pro-Papiamentu beweging niet bijzonder zelfkritisch is. Nu had zij in ieder geval argumenten gehoord waar ze over na moest denken. Mijn zorg voor de toekomst van de jeugd deelde zij.
Van mijn kant heb ik ook regelmatig nagedacht over het gebeurde: "Eigenlijk ben ik precies zo'n Makamba die de mensen hier wel eens komt vertellen wat ze moeten doen, zonder voldoende begrip van wat er allemaal achter zit". Het was een eerste aanzet tot een proces dat heeft geleid tot beter aanvoelen van het uiterst complexe dilemma op Curacao tussen het accepteren van de oude kolonisator en het zoeken naar dan wel in stand houden van de eigen identiteit.
Dit dilemma wordt perfect uitgedrukt door regeringspartij PAR (nadruk op economie en samenwerking met Nederland) en oppositiepartij MAN (nadruk op eigen identiteit en nationalisme). Let wel, zonder hierover enig waardeoordeel te geven. Het is geen kwestie van goed of fout maar een verschil in perceptie dat de bevolking op het eiland diep verdeelt.
Ik ben een groot tegenstander van het gebruik van analogieën. Om een poging te doen wat het voor een zesjarig kind dat louter Papiamentstalig is opgevoed betekent om in de eerste klas van de lagere school in het Nederlands les te krijgen wijk ik voor een keer af van mijn eigen principe.
Een analogie dus. Stel dat men om een in dit kader irrelevante reden besluit dat van de ene op de andere dag Arabisch de voertaal wordt in Nederland. Stel dat je een zesjarig kind hebt dat precies op die dag voor het eerst naar school gaat en dus in het Arabisch wordt toegesproken en onderwezen.
Het is zoals gezegd oppassen met analogieën, maar dat is ongeveer het gevoel dat een kind van Curacao heeft als het op school voor het eerst met Nederlands wordt geconfronteerd. Ze schrikken echt!
De spreekbeurt over het afschaffen van het Papiamentu heb ik ook op het examen gebruikt. Behalve Laura Quast was daar de bekende Curacaose schrijfster Diana Lebacs als gecommitteerde bij aanwezig. Laura had haar vantevoren echter reeds ingeseind. Ik ben geslaagd.