We moesten een boek lezen als huiswerk voor de Spaanse les: Guantanameras van Dolores Soler-Espiauba. Het is een verhaal over Cuba. Nu wil het toeval (...) dat ik tot voor kort twee Cubaanse collega's had. Jammer genoeg is Yohanna afgelopen maandag naar Cuba teruggegaan, maar Reynaldo is nog steeds hier.
Het leek mij een leuk idee om Reynaldo mee te nemen naar de Spaanse les. Cuba, en dan met name het dagelijkse leven in Cuba, is niet echt bekend bij de meeste mensen en daardoor bestaan er nogal wat misverstanden. Bijvoorbeeld dat men er absoluut geen kritiek mag leveren op Fidel Castro. Paloma mailde me enthousiast terug dat ze het goed vond. Ze vroeg of we alles aan Reynaldo mochten vragen, ook over zijn Exilio ofwel Ballingschap. Reynaldo schoot in de lach toen hij dat las.
Om half acht was ik aanwezig bij Instituut Unamuno. Paloma begroette me. Ze zag er mooi uit in een lange zwarte jurk en met een zwoele lok over haar gezicht. Helemaal voorbereid op de Cubaanse gast! Nerveus vroeg ze of Reynaldo echt wel zou komen en of hij op tijd zou zijn, je wist het immers maar nooit met die Latino's.
Iets na acht uur kwam Reynaldo binnen. Na een korte voorstelronde nam hij plaats aan het hoofd van de tafel. Paloma stelde een paar vragen en Reynaldo stak van wal. In een moordend tempo kwamen de woorden uit zijn mond en Paloma hing aan zijn lippen. Ik maakte me ietwat bezorgd of de andere cursisten het wel konden volgen, maar ach, eigenlijk ging het erom om iemand uit een ander Spaans taalgebied live te horen praten.
Als welkomstmuziek had Paloma een CD van de Buena Vista Social Club opgezet. Net toen Reynaldo binnenkwam klonk Chan Chan, een nummer van de onlangs overleden Compay Segundo. Het nummer begint aldus:
De Alto Cedro voy para Marcané
Luego a Cueto voy para Mayari
'Hé, dat is mijn geboortegrond!', riep Reynaldo. Deze plaatsen waren hem zeer bekend. Cuba is een arm land, voornamelijk door de Amerikaanse boycot. Armoede is echter relatief. Computers, DVD-spelers en pretparken zijn schaars in Cuba. Van de andere kant zijn er geen bedelaars, geen drugs en nauwelijks criminaliteit.
Gezondheidszorg en Onderwijs zijn volkomen gratis. Zelfs in de dunbevolkte bergen wordt onderwijs op hetzelfde nivo verzorgd als in de stad, ondanks dat een docent er misschien slechts drie of vier leerlingen heeft. In Cuba wordt onderwijs beschouwd als dé basis van de maatschappij. Hoe waar dit is ziet men bij ons op Curacao...
We hadden het over het boek Guantanameras. De naam Guantanamera, voornamelijk bekend van het lied, komt van Guantánamo, de streek met de Amerikaanse legerbasis en de Afghaanse krijgsgevangenen. De zin Guantanamera, guajiro guantanamera duidt op een boer uit Guantánamo. Guajiro is Cubaans voor het Spaanse woord campesino dat in het Nederlands boer betekent.
Vele onderwerpen kwamen aan de orde en Reynaldo bleef maar praten. Na afloop van de les gingen we met zijn drieën nog even door, buiten op het terras met een glaasje bier. Op een bepaald moment hield ik het voor gezien, het thuisfront stond al klaar met de deegroller. Reynaldo en Paloma delen een gemeenschappelijke interesse: lezen. In Cuba wordt heel veel gelezen en ook Paloma verslindt boeken. Over boeken lezen kan men lang praten!
Wel, zometeen komt mijn collega goedenmorgen zeggen. Dan hoor ik meer...