Main

May 20, 2011

Social Klove

Vroeger en dan praat ik over de tijd van voor 1 januari 2011 reed ik dagelijks, tenminste op werkdagen, met de auto van en naar mijn werk. De radio stond afgestemd op 3FM met 's morgens Giel en 's middags Coen en Sander. Toen vond ik dat okay, schoot regelmatig in de lach en werd zo nu en dan geattendeerd op een puik muziekstukje.

Een fascinerend proces, destijds dacht ik dat het gewoon niet beter kon. Maar nu weet ik beter! Sterker nog, ik durf hier de stelling te poneren dat mensen die met het Openbaar Vervoer reizen binnen afzienbare tijd stukken slimmer zijn dan de rest. Hoe komt dit? Dat komt zo, wij OV-reizigers nemen veel meer informatie tot ons.

Was treinreizen in de vorige eeuw een bezigheid waarbij men wat uit het raam keek of sliep, tegenwoordig lees ik eerst een gratis krant, check daarna mijn Twitter en Facebook, lees mijn RSS-feeds en ben zo helemaal bij als de trein na een half uurtje in 's-Hertogenbosch stopt. Hoeveel informatie en genegenheid van digitale vrienden krijg je zo in de schoot geworpen op jaarbasis? Nog even en er ontstaat een sociale kloof tussen OV-reizigers en gewone mensen, let op mijn woorden.

Laatst zat ik als eerste in een treincompartiment voor vier personen. Twee meisjes kwamen tegenover mij zitten. "Oeh, ik hoop wel dat we vooruit rijden, anders word ik misselijk. Kijk, daar staat de trein naar Eindhoven, dus die rijdt die kant op. Dan rijdt deze dus de andere kant op. Kom, we gaan ergens anders zitten." Behulpzaam greep ik in: "Nee hoor, deze trein rijdt voor jullie juist de goede kant op." Ze bleven zitten.

Het waren vrolijke meisjes. Eentje haalde een iPod uit haar tas en even later hadden ze allebei één oordopje in hun oor, de een in haar rechter en de ander in haar linker. Het witte snoer verbond hun hoofden. Ze lachten en keken elkaar instemmend aan als er een leuk stukje klonk. Het zag er grappig uit en ik moest me bedwingen ze niet te vragen of ik er een foto van mocht maken. Van de andere kant, ik had enig krediet opgebouwd door ze te vertellen welke kant de trein op ging. Ik heb het ze niet gevraagd.

Bij Brabant Water zitten we tegenwoordig bijna met zijn allen op Yammer, een soort van kruising tussen Facebook en Twitter. Die kan ik voortaan in de trein ook raadplegen. Er is alleen geen app voor mijn Nokia. Dat is wel een beetje yammer.

May 8, 2011

Belerend

In de stoptrein van Den Bosch naar Gilze-Rijen stapt een jongeman in. Hij oogt enigszins nerveus en heeft een telefoon aan zijn oor. Waarschijnlijk is die net afgegaan. De man laat zich neerploffen in de linkerstoel aan de rechterkant van het gangpad. Ik zit in de rechterstoel aan de linkerkant van het gangpad. Hij spreekt op gejaagde toon.

"Jaja, nee. (...) Nee, natuurlijk mag je je eigen mening heb... Ja, maar... Nee, ik zou het dan zo opschrijven dat je dat met feiten onderbouwt. (...) Nee, dan is dat nog steeds jouw mening... nee, maar dan moet je dat wel... Nee, ik wil niet belerend zijn! Anne, Anne, niet doen nu... Ja, dus dan zie ik je straks. Nee, ik zal niet belerend doen."

Met een zucht bergt de man zijn telefoon op. De trein stopt bij Tilburg Reeshof. Hij spreekt mij aan: "Gaat deze trein naar Amsterdam?" Ik antwoord dat de man dan beter de andere kant op kan, richting Den Bosch en dan via Utrecht naar Amsterdam. Haastig bedankt hij mij en stapt uit. Ik hoop dat ik niet te belerend over kwam.

April 8, 2011

Nederland in Beweging

Een speciale en geheime afdeling van reizigersvereniging Rover heeft rapporten van de NS in handen gekregen met plannen voor een totale omwenteling van het Openbaar Vervoer. Uit het plan blijkt dat de NS binnen vijf jaar nog maar met 5% van het huidige materieel rijdt. Wie wordt de dupe? Juist, de reiziger. Of zitten er ook positieve kanten aan het plan?

Wie wel eens met de trein reist, herkent vast het volgende beeld. Een grote groep mensen staat op het perron en wacht op de trein. Daar komt hij al aan. Nog voordat de trein het station binnenrijdt, begint een significant gedeelte van de wachtenden te lopen en wel "met de trein mee".

Toen ik nog een Onervaren Openbaar Vervoer Reiziger was vond ik dat gek. "Waarom gaan die mensen niet meteen staan waar ze willen instappen", dacht ik in mijn naïviteit. Koppig posteerde ik me op een gemarkeerde tegel en bleef daar wijdbeens staan, zodat de meelopende mensen met een boog om mij heen moesten. Een naar trekje van mij, maar zo ben ik.

Zeg dat het perron in Rijen 300 meter lang is. In den beginne stelde ik mij op ongeveer 200 meter van het beginpunt op. Steeds vaker blijkt de Sprinter echter een stuk verder door te rijden met als gevolg dat zelfs ik van mijn geloof af ben gevallen en met de trein meeloop. Je moet wel, want anders sta je naar een paar rails te koekeloeren als de trein stil staat.

Laatst liep ik zo ver met de trein mee dat we al bijna bij Tilburg Reeshof waren, het volgende station op het traject naar Den Bosch. Dit is nu precies wat in de NS-rapporten staat die de speciale afdeling van Rover in bezit heeft: De NS heeft een groot plan waarin reizigers steeds verder met de trein mee moeten lopen.

Het plan is gebaseerd op de alom bekende Pavlov-reactie. Du moment dat reizigers een trein aan zien komen, zetten zij de pas erin richting het volgende station. De uiteindelijke doelstelling is dat men het hele traject lopend aflegt. De NS hoeft alleen nog af en toe een trein in de richting van een station te laten rijden en men werkt reeds aan een model waarin de echte trein wordt vervangen door een hologram.

De juridische afdeling van de NS bekijkt momenteel in hoeverre men conducteurs met de reizigers mee kan laten lopen voor de controle van de vervoersbewijzen. Het rapport besluit met enkele voordelen: "Treinen hebben geen last meer van blaadjes op de rails, vastgevroren wissels, de conditie van de gemiddelde Nederlander stijgt en niemand maalt meer over toiletten in de Sprinters".

March 29, 2011

Een koperen tip

"Shit!", hoor ik een vrouw zeggen als ze richting de gesloten spoorboom op station Gilze-Rijen loopt en ondertussen het informatiebord raadpleegt. De Sprinter die vanuit Breda via Tilburg en 's-Hertogenbosch naar Utrecht rijdt, gaat vandaag niet verder dan Geldermalsen. "Oef, dan ben ik er gelukkig al uit", denk ik bij mijzelf maar maak de vrouw wijselijk geen deelgenoot van die gedachte.

In de trein weet de conducteur te vertellen dat er bij Culemborg herstelwerkzaamheden bezig zijn ten gevolge van koperdiefstal. Realiseren koperdieven zich wel dat de schade en frustratie van treinreizigers in een merkwaardige verhouding staat tot die paar tientjes die zij voor het gestolen koper krijgen?

Wat moeten de overheid, NS, ProRail of een andere slimmerik hieraan doen? Mijn voorstel is om een register van potentiële koperdieven aan te leggen. Iedere Nederlander mag zich in dit register laten registreren. De geregistreerde potentiële koperdief krijgt per maand een toelage van 75 euro. In ruil voor deze toelage dient de potentiële dief te beloven van het koper af te blijven. Dat spreken we dan met zijn allen af.

Is het een koperen tip of niet?

February 18, 2011

Van Speijk: Dan liever de lucht in!

Zo ben je een gedetacheerde ICT-er met lease-auto, zo ontwikkel je je tot een Openbaar Vervoertijger die alleen nog maar over Sprinters en NS-claims praat. Maar het kan altijd erger. De korte ritjes (1.9 kilometer) naar en van station Gilze-Rijen maken de Ford Focus bepaald niet zuinig. De één op acht is niet haalbaar en bovendien zijn korte ritjes sowieso niet goed voor een auto.

18.02.2011: CasaSpider op zijn Van Speijk Berkel: Dan liever de lucht in! Klik voor groter.Het moet dan maar, CasaSpider gaat overstag en we kopen een fiets. Na op internet enkele mooie aanbiedingen te hebben gezien, kies ik uiteindelijk op grond van negatieve verhalen in diverse fora voor zekerheid en bestel een Van Speijk Berkel stadsfiets bij Wehkamp. Ooit sprak Jan van Speijk toen hij bij Antwerpen door woedende arbeiders werd belaagd de woorden: "...en een infame Brabander worden? Dan liever de lucht in". (Wikipedia)

Nu heb ik niets tegen Brabant, maar fietsen... neen, daar is een mens toch niet voor gemaakt? Woensdag arriveert de fiets. Lucy monteert hem, een kwestie van de trappers en het stuur bevestigen.

Als ik thuiskom loop ik meteen door naar de achtertuin en wil de fiets verplaatsen. Potverdorie, de voorrem zit strak op het wiel. Tijd om even aan wat bouten en schroeven te draaien. Had ik dat maar nooit gedaan!

Even later hangt de voorrem er tamelijk lusteloos bij. Ik heb al helemaal geen zin meer in die fiets en bedenk hoe ik hem terug kan sturen. Het doet me terugdenken aan "Het Kastje", ook van Wehkamp, dat ik begin jaren '90 eens in elkaar wilde zetten.

Donderdag rijd ik daarom gewoon met de auto naar het station. Lucy zegt dat zij de fiets wel in orde maakt. Tot mijn verbazing staat de fiets 's avonds daadwerkelijk in de tuin te blinken. De remmen werken uit de kunst. Ja, wij zijn best een goed team.

Vrijdagochtend is het grote moment. Voor de zekerheid vertrek ik iets eerder dan gebruikelijk, om 06:40 AM. Behoedzaam spring ik op de fiets en ga steeds harder. Opschakelen van één via twee naar drie gaat als een zonnetje. Terwijl de snelheid stijgt is er geen kraakje of rammeltje te horen, alleen het zoeven van de banden. Het is koud en ik heb geen handschoenen aan. "Pas op, CasaSpider. Niet zelden komt men na één kilometer de Man met de Hamer tegen", spreek ik mijzelf toe.

18.02.2011: Diana is dol op karton en kruipt in de doos van de Van Speijk Berkel. Klik voor groter.Op het tandvlees leg ik de laatste tweehonderd meter af. Velen zullen zeggen: "Het is niet verstandig om meteen al 1.9 kilometer af te leggen, zonder pauzes". Maar ja, zo ben ik. Een bijtertje.

Hé, wat is dat nu? Bij de voorlaatste bocht blijkt het stuur los te zitten! Met kunst en vliegwerk weet ik het vehikel veilig bij de stalling te krijgen. Op het station heb ik sinds een week de beschikking over een heuse fietskluis waar ik nu voor het eerst gebruik van maak. Het werkt als een tiet.

Als ik koud op het werk ben, belt Lucy die vraagt hoe de fietsreis is verlopen. Ik vertel haar over het stuur. "Oh, bel me maar als je bijna weer in Rijen bent. Dan kom ik wel met wat gereedschap." Dat is nog eens aardig.

Het vastdraaien en -schroeven van dingen is een van de weinige klussen waar ik goed in ben. Samen fietsen we door de kou naar huis. Zowel de fiets als zijn berijder hebben zich kranig geweerd. Ook voel ik me fitter, mannelijker en vitaler. Graaaaaauuuwww!

Luchiano (013) en Diana (4) azen al twee dagen op de doos waar de fiets mee geleverd is. Die kinderen zijn gek op karton. Vier jaar geleden schreef Luchiano er een mooi verhaal over. Nu de Van Speijk Berkel definitief is goedgekeurd mogen ze de doos hebben. Waar normaliter lange tanden en eetproblemen de avondmaaltijd domineren, hebben ze nu in een wip hun bordje leeg. Luchiano begint zelfstandig aan de afwas, ook dat is niet eerder vertoond. Even later mogen ze in de kartonnen doos.

Iedereen blij.

February 16, 2011

Meeuwis en het Dopplereffect

Ruim anderhalve maand reis ik nu per Openbaar Vervoer naar mijn werk. En daarna ook weer naar huis. Met de Sprinter van de NS. Er is veel kritiek op de Sprinter, maar an sich is het een heel prettige trein. Laatst was er even geen Sprinter voorhanden en moesten we het doen met zo'n oude trein. Net of je terug in de tijd reist naar de 18e eeuw.

Als semi-ervaren forens valt mij het geluid op van de moderne trein, of liever gezegd het ontbreken daarvan. Ik weet niet of Guus Meeuwis nog vaak in een trein zat toen hij Kedeng-Kedeng (lyrics) componeerde. Het geluid van de railovergangen hoor je nauwelijks meer, je moet je er echt heel goed op concentreren.

Onderweg van Rijen naar 's-Hertogenbosch passeert de trein een aantal spoorwegovergangen. "Wat mis ik toch?", zeg ik tegen mijzelf. Dan weet ik het. Het is dat typerende geluid van die bellen bij de overgang, iets van boooiiing-boooiing-boing-bing-bng-bng. Iedereen probeert nu dit geluid na te doen, een grappig idee. We hebben het over het Dopplereffect (Wikipedia).

In de moderne trein is het Dopplereffect niet of nauwelijks meer waar te nemen! Hele generaties groeien op zonder een ervaring met het Dopplereffect. Hoe leggen leraren Natuurkunde dit tegenwoordig uit? Na het lezen van de complete Kedeng-Kedeng songtekst weet ik het zeker. Guus Meeuwis heeft al 25 jaar geen trein meer van binnen gezien. Bekijk het derde couplet maar eens:

De trein raast alsmaar verder van station naar station. Ik kom op plaatsen waar ik nooit ben geweest. Er rammelt plots een kar, roept een juffrouw "koffie, thee". Ik heb wel dorst, toch zeg ik nee. Want de trein vermindert vaart terwijl mijn hart steeds sneller gaat. Kijk uit het raam om te zien of zij daar staat.

Een juffrouw die met een kar door de trein loopt en "koffie, thee" roept.
Haha!
Je kan niet eens meer naar de plee.
Maar het Dopplereffect doet Guus vast en zeker beter na dan ik.
Misschien een tip voor een nieuwe hit?

January 26, 2011

OV #fail

Dinsdagochtend sta ik gewoontegetrouw en ook traditioneel om 07:20 AM op station Rijen in afwachting van de stoptrein naar 's-Hertogenbosch. Het is koud en er waait een gure wind. Geroutineerd wissel ik de gewone bril met de leesbril en begin aan mijn Spits. Na tien minuten is de trein er nog niet en na twintig minuten ook niet. Om 07:50 wordt er omgeroepen dat de trein van 07:30 helemaal niet meer komt.

De trein van 08:00 komt wel, maar zit behoorlijk vol. Reizigers mogen plaatsnemen in de Eerste Klas en toch zijn de gangpaden helemaal bezet. Al met al levert het een vertraging op van 33 minuten. Yes! Meer dan een half uur en dus kan ik claimen. Mijn eerste claim bij de NS is gehonoreerd en ook al uitbetaald. De afdeling Debiteuren-Crediteuren werkt er beter dan de afdeling Werk-In-Uitvoering.

De OV-Chipkaart is gekraakt (mirror). Het saldo op deze kaart is met een simpel programma en een kaartlezer van 30 euro eenvoudig op te hogen. Geen detectiepoort die het detecteert. Gerben Nelemans, directeur van Trans Link Systems (TLS), het bedrijf dat de OV-chipkaart exploiteert, ontkent dit tegen beter weten in. Volgens hem is de fraude wel degelijk ontdekt, maar heeft men het geboefte een tijdje zijn gang laten gaan om meer informatie in te winnen.

Jaha. Natuurlijk.

Nog bonter maakt Nelemans het als de interviewer vraagt welke actie TLS denkt te gaan nemen, nu gewone burgers zo gemakkelijk hun saldo kunnen manipuleren. Nelemans: "Niets, want het mag niet. Het manipuleren van het saldo is strafbaar."

Okay...

De interviewer probeert het nogmaals, op een iets andere manier. Het antwoord blijft hetzelfde, het mag niet en dus gebeurt het niet. In dat geval kunnen we ook de hele OV-Chipkaart afschaffen en in elke trein collectebussen plaatsen waar reizigers vrijwillig het vereiste bedrag in deponeren. Ja, waarom doen we dat eigenlijk niet?

Een mogelijk realistischere oplossing is dat het systeem op enige manier checkt of voor het saldo op de OV-Chipkaart daadwerkelijke stortingen bestaan. Geen idee of dat haalbaar is en ook niet of het in de praktijk werkt, gezien het volume van vier miljoen transacties per dag.

In Duitsland experimenteren Deutsche Bahn en Vodafone met Touch & Travel. In- en uitchecken geschiedt met de mobiele telefoon. Voordeel is dat het betalingsverkeer wordt afgehandeld door de telefoonprovider, via de telefoonrekening dan wel prepaid-tegoed. Bovendien zit de intelligentie niet in de Touchpoints (de poortjes), maar in de mobieltjes. Voorwaarde voor het gebruiken van mobiele telefoons is dat deze dienen te beschikken over NFC-techniek, waarbij NFC staat voor Near Field Communiation.

We zien het allemaal wel. Als men maar in gedachten houdt dat geen enkel, ik herhaal geen enkel systeem onfeilbaar is.

January 14, 2011

Elke week gedonder

Vorige week kon men nog spreken van toeval. Deze week is het uitgegroeid tot een trend. Donderdagochtend leg ik in mijn rol als ervaren forens anderen uit hoe men als NS-trajectkaarthouder via internet opgelopen vertragingen in de vorm van geld kan claimen, dat is werkelijk heel eenvoudig. Mijn eerste claim betreffende donderdag 6 januari 2011 met drie uur vertraging is geregistreerd.

Precies een week later sta ik om 16:20 uur op station 's-Hertogenbosch in afwachting van de stoptrein naar Gilze-Rijen. Paf! Op het informatiebord verschijnt de mededeling dat de trein ten eerste tien minuten vertraagd is en, erger nog, ten tweede niet verder rijdt dan Tilburg Centraal. Gilze-Rijen ligt drie stations verder.

"Why is the rum always gone?", vraag ik mij af. Vrij naar Captain Jack Sparrow, Pirates of the Caribbean: Dead Man's Chest. Waarom ik? Plotseling, als een Deus ex Machina, staat Brabant Water-collega Rob van den Berk naast mij. "Wat moeten we nu doen?", vraag ik paniekerig. "Oh, dat had ik gisteren ook al", zegt Rob. "Dan moet je in Tilburg gewoon op de volgende stoptrein wachten." Gedeelde smart is dubbele smart.

In de trein kan ik aan niets anders denken dan aan mijn aanstaande claim. Maar ja, dan moet er wel meer dan een half uur vertraging zijn. Het gaat erom spannen. Op Tilburg Centraal stappen we uit. Rob probeert een bus te vinden die hem naar Tilburg Reeshof brengt. Op mijn telefoon zie ik dat de intercity van 17:07 naar Breda voor deze keer op de tussenliggende stations stopt. Een snelle service van de NS, dat moet gezegd. Een paar minuten later voegt Rob zich weer bij mij, de bus reed net voor zijn neus weg.

Om 17:15 stap ik uit in Gilze-Rijen. Hoe creatief ik ook reken, meer dan een kwartier vertraging valt er niet van te maken. Zeg maar dag tegen die claim. Tot nu toe iedere week een incident geeft echter niet bepaald vertrouwen voor de toekomst. Elke week gedonder met de NS.

Nu ga ik mij bezighouden met horoscopen.

January 7, 2011

Dat gaat lekker zo

Vroeger, heel lang geleden, was ik dol op treinen. Zowel om erin te zitten als de Märklin-modelbanen. In mijn studententijd wist ik niet beter en reisde regelmatig per trein. De OV-jaarkaart bestond toen overigens nog lang niet. Sinds 1 januari 2011 ben ik voor het woon-werkverkeer tamelijk afhankelijk van het Openbaar Vervoer. Via Brabant Water beschik ik over een trajectkaart Gilze-Rijen - Den Bosch.

Na vier dagen treinen is er een klein smetje op de liefde gekomen, ja zelfs is deze enigszins bekoeld. De eerste drie dagen heb ik op het perron in Rijen staan blauwbekken, donderdag was het gelukkig een tikkeltje warmer. Het regende wel, maar dat valt NS/ProRail toch echt niet aan te rekenen. Neen, het gedonder begint op de terugweg.

Ik vertrek een half uurtje eerder van mijn werk. Op die manier kan ik in Tilburg even uitstappen om een kadootje te kopen. Als me dat binnen een half uur lukt, ben ik op de normale tijd thuis en heeft de potentiële kado-ontvangster niets in de gaten. De trein naar Tilburg moet om 15:59 vertrekken, maar is dan nog niet gearriveerd. Om 16:02 zie ik een trein aankomen, gelukkig is het de mijne. Ongeduldig stappen de mensen in en nestel ik me op een mooi plekje, de leesbril al opzettend. Er wordt iets omgeroepen.

06.01.2011: CasaSpider vertrekt een half uurtje eerder om een kadootje te kopen maar arriveert drie uur later dan gebruikelijk. Klik voor groter."Er heeft een ongeluk plaatsgevonden tussen Tilburg en Den Bosch. Voorlopig rijden er geen treinen op dit traject. U wordt verzocht uit te stappen."

Daar sta je dan. Wat nu? Een groepje oudere dames heeft hetzelfde probleem en schiet wat NS-personeel aan. "Tsja, dan kunt u het beste omrijden via Utrecht", zeggen de mannen. "Het gaat nog uren duren voordat er bussen ingezet worden." Ik besluit in de trein van 16:23 naar Schagen te stappen, die gaat over Utrecht.

Op dat moment verkeer ik nog in de veronderstelling dat er een trein direct vanuit Utrecht naar Breda rijdt. Tijdens de reis kom ik erachter dat dit niet zo is. Om 17:02 neem ik de trein van Utrecht naar Rotterdam. Deze trein loopt vertraging op omdat hij achter een stoptrein aanboemelt. Ik heb ruim voldoende tijd om enige vragen naar boven te laten borrelen:

  • Als men sinds 1 januari 2011 met de trein reist en op de eerste de beste donderdag gaat het mis, is het dan statistisch verantwoord om te zeggen dat het elke week gedonder is met die treinen?
  • Kunnen ze niet iets verzinnen met een flexibel spoor, dat de rails bijvoorbeeld tijdelijk verlegd kunnen worden?
  • Had ik achteraf niet beter de bus van Den Bosch naar Tilburg kunnen nemen?
  • Is er een mogelijkheid om mijn geld terug te krijgen van de NS? Antwoord: Ja.
  • Waarom zet de NS geen vliegtuigen in?

Enfin. In Rotterdam pak ik om 17:54 de trein naar Breda waar de trein naar Rijen al klaar staat. Die laatste trein vertrekt om 18:54 en arriveert daar om precies 19:00. Het gekke is dat ik op mijn hele rondreis niet één keer ben gecontroleerd. Pas als ik in Rijen uit wil stappen, komt er een conducteur aan. Ik heb geen zin om het hele verhaal uit te leggen en stap snel uit. Na bijna 3,5 uur reistijd strompel ik de woonkamer in en schenk me eerst maar eens een Westmalle Tripel in.

Alleen heb ik nu nog steeds geen kado.
En dat op Lucy's verjaardag.
O ja, de mooie kaart van het Nederlandse spoorwegennet is van trein-kaart.nl.