Vrijheid in de omgekeerde dierentuin (1)
Over het begrip vrijheid kan men diverse bomen opzetten. Een van mijn stokpaardjes wat dat betreft is Cuba, een land dat door velen als onvrij wordt beschouwd maar waar de mensen per saldo niet eens zo slecht af zijn. Van mijn Cubaanse collega Yohanna kreeg ik vrijdag een t-shirt met een leuke tekst erop. Misschien komt daar nog wel eens een foto van.
Vrijheid is geen absoluut begrip. Zonder dat zij het in de gaten heeft toont onze prinses Diana (8 maanden) dit aan op onderstaande situatieschets. Okay, de schets op zich is niet erg verhelderend en behoeft enige toelichting maar dat is de schuld van mijn ouders. Immers, die hebben mij bij geboorte te weinig tekentalent meegegeven.
Een favoriete positie van Diana is staande tegen de spijlen van haar wieg aan de bovenkant ervan sabbelen of kauwen. Dit kan zij doen vanuit twee posities, staande in de wieg of buiten de wieg op het grote bed dat er tegenaan staat. Diana beschouwt de wieg als een soort gevangenis wat ook wel logisch is met aan vier kanten tralies spijlen. Als we haar erin proberen te zetten begint het gekrijs vaak op het moment dat haar tenen de matras raken.
Bij sabbelen of kauwen op de bovenkant van spijlen aan de lange zijde van de wieg maakt het objectief gezien niets uit of de sabbelaar zich aan de ene of aan de andere kant van de spijlen bevindt. Diana houdt deze positie gemakkelijk een half uur vol. Op haar leeftijd denkt zij nog niet van: "Hmm... op dit exacte tijdstip maakt mijn positie wellicht niet uit, maar over 28 minuten wil ik nog dit en dat buiten de wieg doen derhalve is het veiliger om mij reeds nu aan gene kant van de spijlen te bevinden."
Neen, dit soort gedachten zit nog niet tussen haar oren.
In een dierentuin geldt hetzelfde. Puur omdat het logistiek gemakkelijker is zitten de dieren in kooien en lopen de mensen ertussendoor. Feitelijk maakt het niet uit wie er in de kooi zit, het cruciale punt is dat er een afscheiding (tralies) is tussen de dieren en de mensen.
Kijk maar naar duikers die ergens bij Madagascar graag een Witte Haai in zijn natuurlijke omgeving willen zien. De duiker daalt af in een getraliede kooi en de Witte Haai zwemt er in alle vrijheid rondjes omheen. Een soort omgekeerde dierentuin (mensentuin?).
Nog een uitsmijter. Als men een ballon opblaast tot in het oneindige bevindt men zich uiteindelijk in diezelfde ballon.
Comments
Mijn ouders die onlangs op Cuba waren vonden de omstandigheden daar heel slecht (eten, hygiene, onderhoud van huizen en wegen, vrijheid om dingen te mogen te doen, ook de sfeer van verklikken ivm toeristen in huis halen). Misschien hebben ze te weinig vergelijkingsmateriaal. Ik kan er niet over eigen ervaring over meepraten. Maar: is dat zo wat jij als stokpaardje beschouwt?
Het gaat bij vrijheid meer om een keus te kunnen (denken) maken. Die duikers weten dat ze er niet altijd hoeven zitten, hoe anders zouden ze zich dan voelen. Een jong kind heeft nog geen tijdsbesef, dus iets lijkt voor altijd en eeuwig.
[Toen ik eens buiten de auto stond omdat vader baviaan via het open raampje naar binnen was gegaan, voelde wij ons heel ongemakkelijk.]
Posted by: Pascal | January 14, 2007 12:06 PM
In het onderdrukte zuid-afrika hadden alle zwarte mensen ook te eten. In het onderdrukte Irak, had iedereen te eten...
Maar gaat het dan alleen om het eten?
Posted by: Brillie | January 14, 2007 1:03 PM
Tekentalent is iets dat je zelf moet ontwikkelen, dat kan je nauwelijks uit jezelf.
en dierentuinen zijn gewoon gevangenissen voor dieren, zonder enige vorm van rechtsspraak, en dat mag allemaal maar.
Posted by: Renesmurf | January 14, 2007 1:37 PM
Het maakt wel degelijk uit, wie (mensen of dieren) er in de kooien zitten.
De dieren zitten zelfs in afzonderlijke kooien, om te voorkomen dat ze elkaar kwaad doen (opeten).
Bij de mensen die de dierentuin bezoeken is die selectie al gemaakt. De kwaadwilligen zitten in de kooien van de 'Goede Toekomst'
;-)
Posted by: Vernon | January 14, 2007 3:26 PM
Je kunt alles relativeren. Is vaak heel nuttig. Maar als je een stelling poneert dan gaat het om de houdbaarheid van die stelling. Bijvoorbeeld: mijn ouders hebben mij te weinig tekentalent mee gegeven? Wij hebben ons sinds jaar en dag ingespannen om dat teken talent te ontwikkelen, maar het werd niet opgepikt. De invloed op het weerbastige kind (ook toen al) is niet oneindig. (nieuwe stelling). Toch mijn complimenten voor de wijze waarop je het "gevang" en tegelijk de vrijheid van Diana hebt gevisualiseerd. CasasPa
Posted by: CasasPa | January 14, 2007 6:25 PM
Diana begint een eigen willetje te ontwikkelen, en dat is goed. Maar helaas zal er voorlopig nog voor haar beslist worden wanneer ze gaat eten, uit rijden gaat en naar bed moet. Dit betekent niet automatisch gaan slapen....
Posted by: Willisha | January 14, 2007 6:39 PM
@Pascal: Vermoedelijk maandag een tweede deel over dit (voor mij) interessante onderwerp. Je zin "Het gaat bij vrijheid meer om een keus te kunnen (denken) maken" is een heel mooie. Voor het overige is het verhaal over de tralies meer een aanzet tot denken over de dingen dan een onwrikbaar feitelijk standpunt...
@Brillie: Ook voor jou volgt maandag het vervolg...
@Renesmurf: Of tekentalent aangeboren is dan wel aangeleerd wordt is een interessante vraag. Een schilder heeft hier per definitie meer verstand van... :-)
Dieren staan nu eenmaal ten dienste van de mens. Eet jij geen vlees dan?
@Vernon: Haha, zelfs dat laatste (kwaadwilligen zitten in de kooien van de Goede Toekomst) waag ik te betwijfelen. Maandag meer!
@CasasPa: Ja, nu voel je je natuurlijk wel aangesproken. Hoe dan ook, op tekengebied hebben jullie punten laten liggen. Het ergste is nog wel dat Lucy ook niet kan tekenen, dat kunnen we wel zien aan Luchiano. Voor Diana vrees ik derhalve ook het ergste...
@Willisha: Nou, Diana zet soms zo'n keel op dat we haar toch maar even gaan dragen of een rondje met haar door de kamer rijden. Meer en meer bepaalt zij dus wat er gebeurt. Ik slaap niet vaak automatisch... :-)
Posted by: CasaSpider | January 14, 2007 8:38 PM
Mensen kunnen de "echte" vrijheid niet aan daarom zijn er wetten.
Overal is schijnvrijheid.
Het feit dat mensen niets tekort komen doet niets af aan ingeperkte vrijheid.
Ik denk bv aan vrouwen in Saudi Arabie of Bahrein..
Posted by: Marie Pampoen | January 15, 2007 8:51 AM
Te weinig tekentalent. Nu onderschat je jezelf toch echt. In je ouderlijk huis kwam ik pas nog 1 van je prachtige meneer Jamin schilderijen tegen. Ingelijst en al. Dat je er uiteindelijk niets mee gedaan hebt... tja daar kunnen je ouders niets aan doen.
Posted by: margriet | January 15, 2007 3:41 PM
@Margriet: ik sta op het punt die meesterwerken van Meneer Jamin weg te doen, tegelijk met een reeks langspeelplaten uit vervlogen tijden. CasasPa.
Posted by: CasasPa | January 15, 2007 6:55 PM
@Marie Pampoen: Vrijheid ervaar je altijd binnen je eigen context. Het is (voor mij) heel goed voorstelbaar dat een bepaalde vrouw in Saudi Arabie zich vrijer voelt dan een bepaalde man in Nederland. Een hoofddoek is voor ons misschien beperkend, maar misschien vindt een Bosjesman het wel belachelijk en beperkend dat wij aan het strand niet allemaal naakt rondlopen... :-)
@Margriet: Dank je, eindelijk erkenning! Ik heb wel degelijk iets met mijn schilderijen gedaan, probleem is waarschijnlijk dat het pas na mijn dood allemaal gaat doorbreken. Voor de hardcore-liefhebbers:
http://www.casaspider.com/blogger/2002/10/le_chien.html
http://www.casaspider.com/blogger/2002/10/le_chien_2.html
@CasasPa: Wegdoen?!? Je mag ze naar het Van Abbe museum brengen! Nu is wel duidelijk waarom mijn talenten nooit zijn opgebloeid, in een dergelijke omgeving van cultuurbarbarisme. "Foei toch!", zou je moeder zeggen... :-)
Posted by: CasaSpider | January 16, 2007 8:28 AM