« Juffrouw Monique zegt... | Main | Carnavalsoptocht Wringersgat 2011 »

Trezeguet, Wringersgat en Jan de Vet

Laatst vroeg CasasPa zich in een comment af waar de naam Wringersgat toch voor staat. Vaak zit er een zekere logica in Carnavalsplaatsnamen, zoals in het geval van Striepersgat (Valkenswaard) en Brouwersgat (Dommelen). Sigaren werden gestriept en Valkenswaard was met Hofnar en Willem II een belangrijke speler op de sigarenmarkt. Wat brouwen is behoeft geen nadere uitleg, Dommelsch bier is wereldberoemd.

Maar hoe zit dat dan met Wringersgat (Rijen) en Dringersgat (Gilze)? Hier valt niets over te lezen. Gelukkig is deze vraag drie jaar geleden ook al gesteld. De mysterieuze Trezeguet, daar zou ik nu graag eens een foto van zien, kwam met het antwoord. Hierbij integraal haar comment van 6 februari 2008:

Ik weet het! Ik weet het! (Hoop ik dan...)Dringersgat en Wringergsgat zijn Brabantse scheldnamen. Vroeger zei men dat Gilzenaren voordringen en Rijenaren (Rijers?) wringers waren. Ik hoop dat mijn antwoorden goed zijn. Heb namelijk mijn best gedaan. Eerst gebeld met de provincie, dan gemeente en uiteindelijk kreeg ik telefoonnummer van ene Jan de Vet uit Gilze. Maar ik verstond hem voor geen meter! Leek alsof hij een andere taal sprak dan Nederlands. By the way, waarom een prijsvraag zonder prijs? Flauw hoor!

Dat noem ik nog eens fanatiek, bellen met provincie, gemeente en met Jan de Vet uit Gilze persoonlijk. Jan de Vet schijnt een tamelijk beroemde Gilzenaar te zijn. Betreft het dezelfde Jan de Vet als degene die de intrede van de kniekous (mirror) in Gilze heeft meegemaakt?

Rest de vraag wat "wringen" precies is. Kom er maar in, Trezeguet.

Update 08.03.2011 / 10:20:00

In dit artikel in BN De Stem vond ik de volgende uitleg. Zoals met alle informatie gevonden op het Internet geldt ook hier: Alle Angaben ohne Gewähr.

Gilzenaren stonden vroeger bekend als dringers; ze drongen voor in winkels, of drongen tegen elkaar bij het uitgaan van de kerk. De naam Dringersgat is dus ontstaan vanuit de scheld- of spotnaam van de inwoners van Gilze. Opvallend is de Gilzer carnavalsstichting weer een heel andere naam heeft, namelijk de Leuttappers. Achter deze titel schuilt de verklaring dat leut tappen plezier maken betekent. Daarnaast telt de naam Leuttappers elf letters en zoals bekend is elf het gekkengetal.

De titel Wringersgat is afgeleid van de naam van buurtdorp Gilze: Dringersgat. In Gilze werd al een aantal jaren carnaval gevierd en de oprichters van de carnavalsorganisatie in Rijen vonden het aardig voor de titel voor Rijen een tegenhanger op de naam van hun buurdorp te bedenken. Zo ontstond Wringersgat. De keuze heeft dus niets te maken met de betekenis van wringer: het uitwringen van was of huiden. Pas veel later is die link gelegd.

Dat de Rijenaren met carnaval Hangijzers heten is weer een heel ander verhaal. Minister Joseph Luns gebruikte in die tijd vaak de term 'hangijzer'. Zo kwam die uitdrukking ook terug bij een vergadering over carnaval in Rijen, waarbij iemand riep: 'Waarom geen hangijzers?' Het woordenboek werd erbij gepakt en 'heet hangijzer' staat voor 'moeilijk geval'. Maar hangijzer werd ook gebruikt voor iemand die wil blijven hangen/plakken. Dit vonden ze in Rijen wel toepasselijk, dus heten de Rijenaren sindsdien Hangijzers tijdens de carnavalsdagen.

Comments

En daar wringt dus de schoen...(inkoppertje)

Eigenlijk zou alles op internet moeten staan.
Maar dat komt nog, internet is nog niet af.

@Gerrit: Zie de update, kennelijk was het meer een woordspeling op Dringersgat (Gilze) dan iets met huiden wringen. Al leek me dat laatste niet onlogisch.
@Renesmurf: Kun je mij een seintje geven als het internet af is?

Dat mijn vraag leidt tot nader bijna wetenschappelijk taalonderzoek. Toch mooi dat we dit allemaal weten.
CasasPa

sjonge wat een wetenswaardigheden. En hebben ze in Wringersgat nog steeds het onjeklonje feest?
zo is Westerhoven Koffiegat (tja..), de inwoners heten 'de Koffieleuters' en de dansmarietjes de 'leuterhannekes'. tis dat ik zoontjes heb, maar zou er mn dochter niet naar toe laten gaan

@CasasPa: Het is mij een doorn in het oog dat veel Carnavalsfeitjes slecht of geheel niet zijn gedocumenteerd. Daarom pet af voor Jan de Vet.
@Pascale: Het onjeklonjefeest ken ik (nog) niet, zal het eens navragen bij wat echte Rijenaren (m/v). Dansmarietjes 'De Leuterhannekes', ja dat kan in deze tijden echt niet meer.