Tros Radar en de farmaceutische industrie
De situatie. Neen, dit is geen aflevering van Met de Spider naar Carré. Tros Radar heeft een tweeluik (mirror) over de farmaceutische industrie uitgezonden, maandagavond was het laatste deel op televisie. PvdA Tweede Kamerlid Eelke van der Veen heeft naar aanleiding van de uitzendingen aan minister Ab Klink van Volksgezondheid gevraagd maatregelen (mirror) te nemen.
Waar gaat het precies om? Het gaat over de invloed van de farmaceutische industrie op huisartsen, over welke medicijnen zij voorschrijven. Uit het onderzoek van Tros Radar komen de volgende punten van beïnvloeding naar voren:
- Medical Opinion Leaders: Dit zijn specialisten of wetenschappers die betaald worden door de industrie om hun middelen te promoten.
- Manipuleren van onderzoeken: Om een geneesmiddel te registreren wordt onderzoek gedaan, onder andere door middel van enquetes. Tros Radar liet zien dat een patiente bij het invullen van deze enquete gestuurd werd door de arts.
- Kortingen ziekenhuisapothekers: De farmaceutische industrie geeft kortingen tot 99% (!) op bepaalde medicijnen aan ziekenhuisapotheken. Waarom? Omdat na ontslag uit het ziekenhuis de huisarts in de regel hetzelfde medicijn blijft voorschrijven. Tegen het volle tarief.
- Artsenbezoeker: De artsenbezoeker plaatst door gerichte en goed voorbereide bezoeken het te verkopen medicijn vooraan in het hoofd van de betreffende huisarts. In de tweede uitzending is te zien hoe een artsenbezoeker in de wachtkamer een patient die aan hoge bloeddruk lijdt probeert over te halen bij de huisarts specifiek om Micardis te vragen.
In totaal wordt jaarlijks 1.3 miljard euro aan marketing uitgegeven door de farmaceutische industrie. Het zijn vooral nieuwe, gepatenteerde geneesmiddelen die de industrie door de huisartsen wil laten voorschrijven. Dit alles is mede een oorzaak van de kostenstijging in de gezondheidszorg.
Nascholing is belangrijk voor huisartsen, immers zij dienen op de hoogte te blijven van nieuwe ontwikkelingen en dus ook van nieuwe medicijnen. Het laatste onafhankelijke nascholingsinstituut heeft een aantal maanden geleden de deuren moeten sluiten. Men kon niet concurreren met de gratis nascholingsmogelijkheden die de farmaceutische industrie zelf biedt. Gratis is hier schuingedrukt want in de praktijk worden hier uiteraard alleen de producten van de aanbieder gepromoot.
De vraag is of dit allemaal zo erg is. De maatschappij is nu eenmaal in hoog tempo aan het commercialiseren. Maandagavond zag ik toevallig een item over het Amerikaanse bedrijf Odyssey Marine Exploration dat gespecialiseerd is in het leegroven opduiken van goud- en zilverschatten uit gezonken schepen (mirror). En wat te denken van de gezondheidszorg zelf? Hoeveel geld wordt er niet verspild aan reclame door de met elkaar concurrerende zorgverzekeraars?
We betalen vast te veel, maar dat gebeurt ook op andere terreinen. Doordat het kennelijk lucratief is veel tijd en geld te investeren in de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen worden deze uiteindelijk ook beter. We moeten nu eenmaal vooruit.
Mijn conclusie is dat Tros Radar een interessante reportage heeft gemaakt die via de verborgen camera een mooie inkijk geeft in de wereld van de farmaceutische industrie. Gevoelens van verontwaardiging doemen echter niet bij mij op: This is the world we live in.
Comments
Als mijn huisarts mij een bepaald medicijn zou voorschrijven omdat hij de artsenbezoekster op zijn behandeltafel aan een inwendig onderzoek heeft mogen onderwerpen, zou ik toch een vraagteken plaatsen bij de desbetreffende prescriptie.
Posted by: Menno Nicolai | May 6, 2008 11:54 AM
Zo is het! Het schijnt erg duur te zijn om medicijnen te ontwikkelen, slechts een fractie van alle ontwikkelde medicijnen komt uit eindelijk op de markt. Ik heb me er ooit in verdiept ten behoeve van mijn eindscriptie die ging over dwanglicenties in het octrooirecht (rete saai maar wel een 7 gescoord!)
Posted by: Lennart | May 6, 2008 1:40 PM
Soms wil ik het ook niet weten... we betalen voor heel veel dingen te veel. Getsie...
Posted by: Pascal | May 6, 2008 2:29 PM
Als mijn huisarts mij medicijnen voorschrijft, dan weet ik niet eens welke commerciële praktijken hieraan vooraf zijn gegaan. Zulke dingen kom je inderdaad pas te weten als het via de meidia bekend wordt. En wat er ook gebeurt in dit opzicht, ik kies toch liever voor mijn gezondheid en als die verbeterd kan worden door medicatie- ongeacht de door jou beschreven praktijken die daarmee samenhangen- dan kies ik daarvoor, hoe duur het ook mag zijn!!
Posted by: Cyberjunk | May 6, 2008 3:04 PM
@Menno Nicolai: Ja, misschien schrijft hij je dan wel een anti-conceptie middel voor... :-)
@Lennart: Dwanglicenties in het octrooirect... daar wil ik wel meer van weten! Het ontwikkelen van nieuwe medicijnen is wel duur maar kennelijk ook lucratief...
@Pascal Summer: Ja, nu weer belasting op verpakking. Het moet niet gekker worden. Je gaat er haast van aan de pillen...
@Cyberjunk: Het probleem is dat de pillen die jij krijgt waarschijnlijk niet kwalitatief de beste zijn maar de slimst gepromote. En misschien zijn ze nog een stuk duurder ook...
Posted by: CasaSpider | May 6, 2008 3:58 PM
En toch zou me dat niets kunnen schelen, want het is wel zo dat de pillen die mij worden voorgeschreven- ik zeg hier niet waarvoor- WEL helpen, dus zo slecht kunnen ze niet zijn. En als ik niet WEET of ze te duur zijn en dat de prijs niet in verhouding staat tot de kwaliteit, dan maakt het me niet uit. Pas als de pillen niet effectief zouden zijn, dan zou ik daar misschien over na gaan denken. Maar zolang het effectief is doet het me niets, wat niet weet wat niet deert. Onverschillig? Niet kritisch? Dat kan zijn, maar zelf ben je toch ook niet verontwaardigd over die praktijken? Waarom zou ik er dan een punt van maken als mijn medicatie goed is?
Posted by: Cyberjunk | May 6, 2008 4:28 PM
Ik weet niet of ik helemaal de lijn van het verhaal volg. Ik heb ook geen zin om er tot in allerlei hoeken over te gaan denken. Kort lijkt het mij een kwalijke zaak omdat de nadruk door financiele belangen vooral op symptoombestrijding komt te liggen dan op genezing. En uiteraard is dit de wereld waarin we leven, maar doet hoeft niet te betekenen dat ik het er mee eens ben. Wel dat ik er mee leef en dat het mijn leven is. Het kan ook zijn dat er geen gevoelens van verontwaardiging zijn omdat je dagelijks bedolven wordt onder berichten waarbij financieel gewin ten koste van de gewoonste zaak is. En nu onder de douche de stof van me afspoelen.
Posted by: Pascal | May 6, 2008 7:32 PM
Medical Opinion Leaders: Dit zijn specialisten of wetenschappers die betaald worden door de industrie om hun middelen te promoten: Ik doe niet anders op mijn blog.
Posted by: Brillie | May 6, 2008 11:00 PM
Ik bedoelde overigens het stof. De stof doe ik altijd uit voordat ik ga douchen.
Posted by: Pascal | May 6, 2008 11:31 PM
Heb het gekeken en vind het een bereslechte ontwikkeling. Bijvoorbeeld omdat medicijnen niet alleen een werking hebben, maar ook bijwerkingen en soms nadelige gevolgen. Zo is een tijd een bepaalde cholesterolverlager voorgeschreven waarvan bleek dat deze hartfalen in de hand kan werken en bij vrouwen niets doet. Ook toen dat bekend was, werd het voorgeschreven. Omdat onderhand de artsenbezoeker het voorschrijven bepaald. Dat we dan in een commerciele wereld leven, maakt het niet minder zorgerlijk of gevaarlijk.
Posted by: CiNNeR | May 7, 2008 4:59 AM
@Cyberjunk: Natuurlijk, als pillen helpen en geen nare bijwerkingen hebben is er niets aan de hand. Op zijn hoogst zijn er goedkopere. Mensen zijn echter gevoeliger voor beinvloeding en manipulatie met medicijnen dan met pak hem beet wasmiddelen. En daar kan ik mij wel iets bij voorstellen...
@Pascal: Jij en geen zin om tot in allerlei hoeken na te denken? Dit item staat los van de wijze van genezen (symptoombestrijding). Het gaat slechts om andere (duurdere? slechtere?) pillen die verder op dezelfde manier werken. Wij kiezen nu eenmaal voor vercommercialisering (ik ben tegen!) en dan is dit een van de consequenties. In die zin hoeft de farmaceutische industrie wat mij betreft niet roomser te zijn dan de Paus. Douche ze! (DE stof???)
@Brillie: Wellicht verschijn jij nog eens in een Tros Radar reportage over de beugelmaffia...
@Cinner: Het is niet gezegd dat het door de artstenbezoeker gepromote medicijn slechter is dan andere. Wel is het in de meeste gevallen een duur medicijn, want nieuw en gepatenteerd. Over statines wordt nog steeds gediscussieerd, er zijn twee kampen. Patienten hebben gelukkig ook nog een vrije keuze en via internet kan men veel informatie opvragen. Niemand kan iemand anders dwingen statines te slikken...
Posted by: CasaSpider | May 7, 2008 8:15 AM
@CasaSpider: ja maar dat is in mijn ogen uitgaan van een positivisme wat wel eens onterecht kan blijken te zijn. En indien onterecht, zijn de nadelen voor jou en je gezondheid. En kan ik beamen dat dat weinig fijn is.
Denken dat de patient 'toch de vrije keuze heeft' is mijns inziens daarbij erg naief. Sowieso hebben de meeste patienten geen of onvoldoende verstand van medicijnen om zelf te kunnen beoordelen wat het beste geslikt kan worden en stelt ook vertrouwen in de arts die dat verstand wel heeft. Als die beinvloed raakt (en in de uitzending werd wel duidelijk gemaakt dat zelfs de weerbarstige arts moeite zal hebben niet toch enigzins beinvloed te raken), zal jij dat niet weten.
Ik doelde trouwens niet op statines in het algemeen maar een specifiek nieuwe generatie statine waar inmiddels van vast staat dat deze niet beter werkt - wel meer nadelen heeft - en toch voorgeschreven bleef. Ik heb ze zelf gekregen. Je zal mij kennen als behoorlijk assertief denk ik. En inderdaad werd ik niet gedwongen. Maar weggehaald door 112 en na enkele dagen op de hartbewaking kreeg ik deze medicijnen mee. En heb ik die drie maanden genomen in de veronderstelling dat ik dat nodig had. Door een programma op netwerk kwam ik erachter dat deze medicijnen veel werden voorgeschreven om 'te proberen' en toen ik zelf ging graven bleek ik zo'n probeer-patiente te zijn. Toen ben ik pas gestopt maar het was stom toeval dat ik er achter kwam. En gelukkig was de arts het met me eens dat ik kon stoppen. Maar was hij het er niet mee eens geweest, had ik tegen advies in moeten stoppen en reken maar dat je daar enigzins problemen in de behandeling mee krijgt.
Het is ook maar een illustratie. Het kan met een keur aan medicijnen gebeuren en het is ruim bekend (ook buiten radar) dat vaker voorgeschreven wordt op wat de farmacie in stand wil houden.
Posted by: CiNNeR | May 11, 2008 3:01 AM
@Cinner: Dank voor je uitgebreide reactie die ook nog eens op eigen ervaring is gebaseerd. Ik ben geen specialist op medicijnengebied. Duidelijk is dat er nieuwe middelen ontwikkeld (moeten) worden en de eersten die ze gebruiken zijn inderdaad een soort van proefpersonen. Ik ben van mening dat dit duidelijk gezegd moet worden. Ten eerste heeft de patient dan de vrije keus en ten tweede weet hij dat hij alerter moet zijn op bijverschijnselen. Zelf slik ik een pilletje tegen hoge bloeddruk (Diovan). Als een arts tegen mij zegt dat er iets nieuws op de markt is dat de hypertensie nog beter regelt zal ik dat middel zeker overwegen. Mochten er bijverschijnselen ontstaan keer ik terug naar het oude medicijn. Uiteraard moet dit niet te vaak gebeuren. In mijn historie ben ik er echter steeds op vooruit gegaan: van Tenormin via Zestril naar Diovan. De wetenschap doet natuurlijk ook goede dingen. Wat mij betreft mag de farmaceutische industrie zelfs reclame maken direct op de consument gericht, ook al kan ik niet alle consequenties hiervan zo 1-2-3 overzien. Wellicht een leuke discussie voor binnenkort... :-)
Na de Radar-uitzending ben ik overigens wel erg sceptisch geworden ten aanzien van statines in het algemeen. Gezien het feit dat de voordelen niet onomstotelijk vaststaan, de bijwerkingen er wel degelijk zijn en er enorme bedragen in omgaan kan men welhaast spreken van de Statinemaffia!
Posted by: CasaSpider | May 11, 2008 9:46 AM
Dat idee krijg je rond de statines wel inderdaad. En het gebeurd rond meer medicijnen. Soms om nu eenmaal te ontwikkelen en vooruit te komen maar soms helaas omdat het grote geld een te grote rol speelt.
Het is vaak ook zo mooeilijk te beoordelen. De discussie rond ritalin bijvoorbeeld. De een zweert erbij, de ander huivert er van en elk standpunt kent wel een ondersteunend wetenschappelijk onderzoek.
De andere discussie zal ik even op wachten ;)
Posted by: CiNNeR | May 11, 2008 2:50 PM