« Het verleden komt dichterbij | Main | Op eigen benen staan »

Capic˙a

Vanaf 20 oktober 2006 was het boek Dubbelspel van Frank Martinus Arion gratis in de meeste bibliotheken van Nederland te verkrijgen. In totaal ging het om 700.000 boeken met als doel het lezen te bevorderen. Op 17 november vindt in de bibliotheken een slotbijeenkomst plaats.

Aldus het lezenswaardige stuk Oude boeken (2) op Sargasso. Na de inleiding volgt een samenvatting van het boek en wordt ook de dubbele betekenis van de titel uitgelegd.

In Dubbelspel neemt het dominospel een prominente plaats in. Nu is de dominosport in Nederland niet bijzonder populair en wordt zelfs als tijdverdrijf voor kleine kinderen gezien, maar in het Caribisch gebied beoefent men domino op een soortgelijke wijze als klaverjassen in Nederland.

Domino en Capicua ofwel dubbelspel. Klik voor groter.Het voordeel boven kaarten is dat de stenen buiten niet wegwaaien en het niet erg is als ze een beetje nat worden van het condens dat de drankjes op tafel achterlaten.

Bij iedere beurt dient een steen te worden aangelegd met hetzelfde getal erop als aan ÚÚn van de twee uiteinden ligt. Degene die het eerst zijn laatste steen aanlegt wint de partij.

Het komt niet vaak voor, maar als deze persoon zijn laatste steen aan beide uiteinden kan aanleggen is er sprake van dubbelspel. Visualiserend: aan de ene kant ligt een drie, aan de andere een vijf en de speler die aan de beurt is heeft de steen met drie en vijf in zijn hand.

Van Lucy leerde ik op zijn Dominicaans dominoŰn. Uiteraard kent men daar ook het concept dubbelspel. De eerste keer was ik verrast toen zij de zijkant van haar laatste steen bij beide uiteinden hard op tafel sloeg en luid Capic˙a! riep. Uitgesproken als Kappie Koewa. Dat klinkt toch een stuk beter dan het ietwat suffe dubbelspel.

Capic˙a betekent getalspalindroom, is dat Řberhaupt een bestaand woord? Voorbeelden van een getalspalindroom zijn 212 en 7.540.550.457. Het woord komt uit het Catalaanse cap i cua wat in gewoon Spaans staat voor cabeza y cola en in het Nederlands voor kop en staart. Deze informatie is te vinden in de Spaanse Wikipedia.

Comments

Bij een getal heet het ook palindroom :)

Prachtig boek trouwens, maar weer eens uit de kast vissen.

Mij heeft het ook nooit erg getrokken, zelfs niet toen ik kind was. Maar zoals je het beschrijft gaat het bijna spannend klinken :)

Inderdaad een heel goed boek en ik vind de actie Nederland leest ook een hele goede actie.

Het heeft hier in Nederland heel veel activiteiten los gemaakt. Een van de leukste vindt ik die van de Stadsradio Breda: in samenwerking met de bibliotheek aldaar wordt het hele boek in een aantal uitzendingen voorgelezen. Een uitzending zit er nog aan te komen en wel op 19 november. Via het web kun je mee luisteren. Op mijn eigen (media)blog schreef ik erover: http://www.wereldwijdweb.com/weblog/pivot/entry.php?id=32

Weet je hoe of waar ik aan een goede en volledige beschrijving van het dominospel kan komen?
Ik bemerkte dat een geoefend speler al na 3 Ó 4 ronden weet wat de anderen zo ongeveer op hand hebben.
Ook kan hij je ödwingenö een bepaalde steen te spelen, waardoor hij jou en/of andere spelers kan laten passen. Je moet alle nog niet neergelegde combinaties dus constant blijven tellen.
Wordt het spel altijd tegen de richting van de klok gespeeld?

.. je ziet het hier ook volop .. terrassen vol .. het ziet er lekker relaxt uit .. kzal er ook eens over denken .. of nog beter .. gewoon aanschaffen ..

Ik beluister veel boeken. Maar eigenlijk is dat verkeerd. Omdat de vertellende persoon, wel eens er voor kan zorgen, dat je het boek niet uitleest...

Bij luisterboeken moet de voorlezende persoon niet al te boeiend voorlezen, omdat dit de eigen verbeeldingskracht van de lezer/luisteraar tegenwerkt. Veel blinde huisgenoten van mij denken daar zo over. Ik beluister geen boeken, dat heb ik niet nodig, ik kan ze onder een sterke loep, of zelfs gewoon nog wel lezen, afhankelijk van de lettergrootte van het boek, maar ik spreek namens veel blinden als ik met mijn theorie over die verbeeldingskracht aankom. Als Brillie de voorlezer te saai vindt, moet hij zich dat realiseren.

Wat dat domino betreft, dat is toch echt niet mijn ding, ALS ik dan een spelletje zou doen met anderen, dan speel ik nog liever Rummikub.

@Lijn: Is dat zo... :-) Volgens Van Dale is een palindroom een omkeerwoord, dus ik ben geneigd je gelijk te geven. Tot mijn schande moet ik bekennen het boek niet gelezen te hebben!
@Cinner: Als je van kaarten houdt vind je domino waarschijnlijk ook leuk. Het is wel handig om er iemand bij te hebben die de kneepjes kent...
@Jan: Het is zeker een goede actie met als enig minpuntje dat sommige bibliotheken wat overdonderd waren door het persbericht dat zij het boek gratis moesten weggeven. Leuk trouwens dat je weer 'online' bent...
@Vernon O: Heb heel even voor je gezocht op "domino tips & tricks", maar dan kom je al snel uit bij het softwarepakket Lotus Domino. Net als bij klaverjassen weet de geoefende speler al vrij snel wat de ander zijn sterke 'kleur' is en waarop hij waarschijnlijk moet passen. Het leukste en moeilijkste is het spel als het twee tegen twee wordt gespeeld. Dan kan er namelijk ook geseind worden. Bij mijn weten wordt het spel altijd tegen de richting van de klok gespeeld. Voor het overige zijn er subtiele verschillen tussen domino in Santo Domingo en op Curacao. Met name als het spel niet uitkomt en de overblijvende punten worden geteld. Bij een gelijke stand wint in Santo Domingo dan degene die het spel dicht heeft gelegd.
@Tonto: Het aanschaffen is het probleem niet, een dominospel is erg goedkoop. Koop wel de echte (grote) stenen, die liggen veel beter in de hand. Belangrijkste is iemand te vinden die je de kneepjes kan leren. Dat kan nog leuk zijn ook... ;-)
@Brillie: Dit is een wel heel filosofische bespiegeling met (volgens mij) een contradiction in terminis erin verwerkt...
@Cyberjunk: Interessante stelling die ik vanavond meteen op Luchiano ga uitproberen: zo monotoon mogelijk lezen. Ik begrijp het wel, het is net als dat een hele knappe nieuwslezer(es) met zwoele stem het nieuws op het journaal voorleest. Dat leidt teveel af...

@Cyberjunk: ik beluister eigenlijk nooit boeken, maar ik kan mij goed voorstellen dat een te goede verteller je verbeeldingskracht be´nvloed.

Aan de andere kant om nou een heel boek uit te luisteren van een 'saaie' voorlezer lijkt mij ook geen pretje. Kortom: boeken voorlezen is een vak apart!

Een prachtig boek, en zo herkenbaar.

Op 3 december is er een voorstelling in Paradiso nav Dubbelspel, met een hoop Antilliaanse en Surinaamse acteurs en muzikanten. Ik verheug me er erg op, kon nog net kaartjes bemachtigen!

"Dubbelspel" staat ook in onze boekenkast, ik heb het 1,5 keer gelezen. Oftewel de 2e keer ben ik halverwege opgehouden, omdat er voor mij te weinig actie in zat. Ik vond het wel heel mooi om te lezen over de Antilliaanse cultuur en te zien hoe de onderlinge spanningen steeds meer opgebouwd worden, maar persoonlijk hou ik van wat meer actie :-)

Soms dominoŰn Don en ik ook, en de uitslagen gaan bijna altijd gelijk op. Op Madeira wordt het trouwens ook best vaak door groepjes mannen op straat gespeeld. Hier kan het eveneens aardig waaien :-)

Casa, probeer mijn stelling niet uit op Luchiano, die kan zijn verbeeldingskracht prikkelen door zelf te lezen. Die heeft dat hulpmiddel van voorlezen door anderen niet strikt nodig. Voor hem is voorlezen echt genieten, dat moet een verwennerij voor hem zijn dat iemand hem eens voorleest. Hij leest zelf prima, kan misschien boekjes lezen met illustraties erbij, Luch is gewoon visueel ingesteld. Bovendien is hij nog een kind. Bij hem moet de verbeeldingskracht nog gestimuleerd en begeleid worden, dus dat zijn allemaal argumenten om hem extra te verwennen en juist wel degelijk op een leuke, spannende manier voor te lezen. Als hij volwassen is wordt hij niet meer voorgelezen. Ook blinde kinderen kun je nog gerust op een manier voorlezen die voor kinderen geschikt is, daarbij zul je dan wat extra geluiden moeten maken. Als kinderen die verbeeldingskracht eenmaal hebben ontwikkeld en opgroeien en zelf gaan lezen, dan geven ze hun eigen invulling aan het verhaal, hun eigen kleur. Blinden- en mensen die nog slechter kunnen zien dan ik- kunnen vaak niet echt gewoon lezen. Die zijn aangewezen op luisterboeken. En dan moeten die hun eigen creativiteit en verbeeldingskracht ook de ruimte geven, want misschien gebruikt de voorlezer wel net de intonatie die bepaalde mensen irriteert, terwijl de inhoud van het boek hen wel boeit. Daarom moet men de intonatie enigszins neutraal houden, maar dat geldt dus NIET voor kinderen en zeker niet voor ziende kinderen. Er worden heel veel vrijwilligers die zouden willen voorlezen afgewezen, aldus mijn huisgenoten, juist omdat ze te graag spannend willen voorlezen. Ik begrijp goed wat Jan bedoelt, toch blijf ik bij mijn standpunt, want met dit soort dingen neem ik opmerkingen van mijn blinde huisgenoten zeer serieus. Verder wil ik, voordat er reacties binnenkomen in de trant van "Er bestaat tot brailleschrift!" nu al even melden dat er veel meer boeken in gesproken vorm worden uitgegeven dan in braille. Aan brailleboeken is een chronisch tekort.

@Jan: De voorlezer dient in ieder geval over een aangename stem en intonatie te beschikken. Het lijkt mij wel een leuke baan, je leest namelijk nog eens een boek... :-)
@Roos: Maak je een mooi verslag met foto's van de voorstelling in Paradiso? Daar had ik ook wel bij willen zijn...
@Willisha: Misschien moet je Don vragen of hij het een keer voorleest... ;-)
Als je met zijn tweeen dominoot, zoals Lucy en ik ook vaak doen, speelt de geluksfactor een tamelijk grote rol. Bij twee tegen twee verdwijnt deze factor bijna helemaal. Laten de drankjes bij jullie ook condenswater achter op de tafels?
@Cyberjunk: Het leek me al niet zo'n goed plan. We zijn nu volop bezig in "De brief voor de koning" van Tonke Dragt. Een boek van niet minder dan 449 pagina's over ridders. Luchiano vindt het erg leuk en vroeg laatst of hij in deze tijd ook nog ridder kan worden. Ja, misschien in de Orde van Oranje Nassau.
Brailleboeken lijken mij erg duur om te maken. Een handigere oplossing is dan het boek in een Word document op de computer aan te bieden. Dan kan het via een voorleesprogramma of een aangekoppelde brailleregel worden gelezen...

ik heb het boek nog niet gelezen....mijn associaties met de titel dubbelspel zijn absoluut hele andere...zo zie je maar weer :-)

Ergens aan het begin van het boek wordt het woord 'domineren' gebruikt, in de betekenis van 'het dominospel spelen'. (Ik kan de juiste context helaas niet meer vinden.) Daar had ik nog niet eerder van gehoord.

Prima suggestie Casa, ik zal jouw opmerking eens aankaarten bij de Federatie Nederlandse Blindenbibliotheken. Of die er iets mee kunnen of willen is een tweede, zelf vind ik wel dat een menselijke voorleesstem- zelfs als die iets monotoner overkomt dan zijn of haar eigen stem- toch nog een stuk beter klinkt dan de robotstem van een spraaksynthesizer. Maar daarover zijn in mijn lotgenotenkring verschillende meningen. volledig blinden storen zich minder aan zo'n robotstem dan slechtzienden. Dat is een feit bij ons. Dus nogmaals, niet slecht bedacht, die brailleleesregel schijnt trouwens heel makkelijk te zijn in het gebruik. Leuk dat je zo meedenkt.

Domino wordt vaak gespeeld twee tegen twee, zeg maar met een partner, maar het spel kent inderdaad vele varianten. Zo tellen wij nooit de ogen op de stenen als strafpunten, om te voorkomen dat je deze dan eerder neerlegt. Daardoor is het lastiger om in te schatten wat de andere spelers op hand hebben. Elke speler neemt om de beurt een steen tot hij er 7 heeft.
Degene die dubbel 6 heeft mag uitkomen, maar hoeft dat niet perse met die steen te doen. Wel weet je dan nu al bij het begin van het spel waarop je hem zou kunnen laten passen.
Zijn partner zal er voor moeten zorgen, dat hij minstens aan een kant kan neerleggen of anders het spel naar zichzelf toe moeten trekken. De speler links is nog wel 1 slag voor.
1 luciferhoutje per gewonnen pot en zij die er 10 hebben zijn de winnaars.

@Paola: De titel Dubbelspel heeft dan ook een dubbele betekenis... ;-)
@Cockie: Dat is heel goed mogelijk. Curacaoenaars plakken vaak de uitgang 'eren' achter Spaanse werkwoorden om ze zo in het Nederlands te vertalen. Bijvoorbeeld het werkwoord 'joder' wat in het Nederlands 'naaien' betekent (niet van stofjes overigens) wordt dan choderen. De 'ch' vanwege het feit dat een Spaanse 'j' zo wordt uitgesproken. IK GELOOF NIET DAT HET ER ZO VEEL DUIDELIJKER OP WORDT... :-)
@Cyberjunk: Graag gedaan, het probleem met Word-bestanden is waarschijnlijk dat deze zo op het internet verschijnen. Waarna vervolgens goedziende mensen deze bestanden downloaden in plaats van het boek te kopen...
@Vernon O: Een mooie uitleg van het spel. In Santo Domingo wordt de dubbel-zes alleen gebruikt aan het begin van het spel. In de vervolgrondes mag degene beginnen die het voorgaande spel heeft gewonnen...

@ Casa: Ik ben blij dat je goed kan lezen en vooral doordenkt over wat ik geschreven heb. Er zit diepgang in. Maar dat wist je al.

Beste Casaspider,

OOk de openbare bibliotheek Curašao doet mee met die actie rondom "dubbelspel". Ook in deze bibliotheek kan ieder lid een gratis exemplaar ophalen en zijn er verschillende activiteiten georganiseerd ( zoals bezoeken aan bedrijven). Op 17 november is er een afsluitende avond rondom het boek.
Zie: website bibliotheek.

@Casa:
MWAH, IK BEGRIJP WEL WAAR JE HEEN WILT... :-)

Ja, aanstaande vrijdag ga ik naar de afsluiting van de actie Nederland leest in Leiden. Ik ben ook naar de opening in Leiden geweest waar de schrijver Frank Martinus Arion aanwezig was en een stuk uit zijn boek heeft voorgelezen. Op het eind van de lezing heeft hij mijn boek gesigneerd en zei toen tegen me dat ik een bekend gezicht heb. Blijkt dat hij mijn vader goed kent. Vanavond was ik van plan om naar de boekbespreking van Dubbelspel te gaan, maar ik heb een beetje hoofdpijn en ik weet niet zeker of ik nog van plan ben te gaan. Aastaande vrijdag ben ik zeker van de partij en ook 3 december in Paradiso dit is een theatrale lezing van John Leerdam. Zoals je ziet ben ik helemaal in ban van Dubbelspel. Het mooie van het boek vind ik dat het tijdloos is. Het is jaren geleden geschreven, maar je herkent nog steeds een aantal dingen uit het boek. Heb jij hem al uit?

@Brillie: Mijn filosofie is iedere reactie serieus te nemen en goed te lezen. Overigens kunnen schepen met teveel diepgang niet zonder loodsen een haven binnenvaren... ;-)
@Peter Steenbakkers: Dat is nieuw voor mij! Ik ga zeker een poging ondernemen om een exemplaar te bemachtigen. Zowel mijn zoon als mijn vrouw zijn lid van de bibliotheek.
@Cockie: Ja, ik dacht even dat ik de zaak alleen maar ingewikkelder maakte, maar MOET JOU NATUURLIJK NIET ONDERSCHATTEN...
(Ben je alweer een beetje opgedroogd van vanmorgen?)
@Donna: Wat leuk dat je zo in de ban van Dubbelspel bent. Speel je toevallig ook domino? Ik heb het boek nog niet eens in mijn bezit, laat staan dat ik het gelezen heb. Een kleine schande. Maar zonet las ik dus dat de bibliotheek op Curacao ook aan de actie meedoet. Daar moet ik dus even naar toe morgen...

@ Casa: Dat ligt er helemaal aan hoe diep de haven is aangelegd. En daar heeft de havenmeester er veel invloed op.

Op Curacao hebben wij ervaren dat domino een goed alternatief is voor boer'n bridg'n. Ook ervaren dat je als leek gemakkelijk enkele "profs"kunt verslaan. CasasPa

Als leek gemakkelijk enkele "profs" kunt verslaan.

Ik zeg niets...

ik zeg verder ook niets .. CasasPa

@Brillie: Zelfs in de haven van Rotterdam worden loodsen gebruikt. En tot voor kort was dat de grootste haven ter wereld...
@CasasPa: Over beginnersgeluk had je niet te klagen! Andersom was het gelukkig ook het geval... :-)
@Brillie: De termen leek en prof worden niet zelden verkeerd gebruikt. Meestal door leken... ;-)
@CasasPa: Dat is groot nieuws!

40 bladzijden gelezen, niet om door te komen.