CasaLog v2 | CasaSpider, El Hombre de tu Vida...

Soms vind ik dat het taalgebruik verloedert in Nederland. Die populaire taal van tegenwoordig die voornamelijk door tieners wordt gebruikt vind ik nergens op slaan. En de scheldwoorden worden steeds grover, vergeleken met vroeger. Over dat refreintje van dat lied van die band dat jij opschreef kan ik niet oordelen, want ik snap er inderdaad helemaal niets van. Maar veel moois zal het niet zijn, die straattaal. Dat denk ik tenminste, maar misschien vergis ik me wel, want jij bent wel een nette jongen en grove taal zal jij niet doorgeven, tenminste, naar ik aanneem.

Het is een heerlijk pakkend nummer.
Ik hoor het al een tijdje op de VPRO, ik dacht eerst dat het Belgisch was.

Watskeburt... leuke naam voor een log!

@Cyberjunk: Van de ene kant ben ik het helemaal met je eens. Het probleem van grof taalgebruik is dat het alleen overtroffen kan worden door een nog grovere versie. Van de andere kant, in de jaren '60/'70 schrok men ook van wat de VPRO op televisie liet zien. Dat is iets van alle tijden...
@Renesmurf: Haha, Belgisch... :-) Het is een goed nummer, al hadden van mij de 'ziektes' er niet perse in gehoeven...
@Cockie: Dat bedoel ik!

en zo leren we steeds nieuwe dingen bij.... had vanmiddag nog een gesprekje over de verschillende dialecten hier in de buurt.... dat het per dorp al verschild.... een bruiloft noemen ze hier een "brulft" en een paar dorpen verderop hebben ze het over een "broedlachte"... ik bedoel maar...zelfde feessie :-)

Sranan Tongo is de taal van de Creoolse bevolking van Suriname. Het is ontstaan als communicatiemiddel op de plantages, waar allerlei Afrikaanse slaven rondliepen die allemaal een andere taal spraken. Met de Nederlandse straattaal, waarin ook veel Marokkaanse en Turkse woorden zijn opgenomen, heeft het vrij weinig te maken (of het zou moeten zijn dat er in steden waar veel Creoolse Surinamers wonen ook veel Sranan Tongo in de straattaal is opgenomen).

Zaterdag morgen heb ik de heraling bekeken. Ik vond vooral de Turk weer goed. Met zijn vakantie verhaal.

@Paola: Nou, het dialect uit jouw dorp kan ik nog wel verstaan, maar een dorp verderop wordt het inderdaad moeilijk... ;-)
@Matthijs: Het tv-item ging inderdaad over de Randstad...
@Brillie: Ik ben vergeten hoe het vakantieverhaal ook al weer ging. Als mensen elkaar begrijpen is het echter altijd mooi...

Oso Anansi? Hmmm, dat klinkt nog niet zo gek!

Het Sranan Tongo is afgeleid van het Engels, zoals het Afrikaans van het Nederlands. In Suriname is het de taal die iedereen spreekt. Elke bevolkingsgroep heeft zijn eigen taal, de Hindoestanen het Sarnami, de Javanen het Javaans, de bosnegers het Aukaans, de Indianen, de Chinezen, enz. ook allemaal spreken ze onderling hun eigen taal.
Suriname is een wonderbaarlijk land. Als je daar geweest bent dan heb je alle culturen, alle rassen en alle godsdiensten van de hele wereld ontmoet.
In Suriname wordt veel meer Nederlands gesproken dan op de Antillen, radio, tv, kranten, onderwijs, alles Nederlands, en een heel mooi Nederlands. Alleen in verkiezingstijd gaan de politici opeens Sranan Tongo spreken tijdens de "massa-meetingen".

mjb

Dat Sranan Tongo af en toe "negerengels" genoemd is, zegt niets over de oorsprong van de taal.

Die moet je zoeken in de talen die de zwarte slaven vanuit afrika meenamen, en die talen zijn in de verste verte niet verwant aan het Engels.

watskeburt? lijkt wel hellimonds. Het eindhovens dagblad organiseert op dit moment de verkiezing van het mooiste brabantse woord.
maar weet jij nou wat de tekst betekent? en heb je er een downloadable versie van?

Die ervaring heb ik ook wel ja, dat het Sranan Tongo veel wordt gesproken in de grote steden. En in ieder geval wordt verstaan. Bij ons op school hoor ik het Marokkaanse jongeren ook spreken.

Ik vroeg mijn vriend, zelf van Curaçao, of hij het ook sprak. Ja natuurlijk was het antwoord.

Een nieuw soort Esperanto, lijkt het wel. Goeie zaak wat mij betreft. Leuk al die verschillende talen!

@matthijs: sranan heeft wel degelijk veel met engels te maken. het is ontstaan als contacttaal tussen negerslaven en blanke nederlanders en engelsen (de engelsen hadden een flink aandeel in de slavenhandel en zaten ook een tijd in suriname). naast engels vind je ook veel invloeden van nederlands, portugees en afrikaanse talen in het sranan. bijvoorbeeld nyan (eten) is zo'n afrikaans woord.

"negerengels" zegt dus heel veel over de oorsprong van die taal, al is het misschien niet zo'n fijne naam. de invloed van de oorpsronkelijke west-afrikaanse talen is er niet zo sterk meer in terug te vinden. die is wel veel sterker aanwezig in bijvoorbeeld het paramaccaans en het saramaccaans, als zijn in die laatste ook veel portugese invloeden terug te vinden.

zo'n initiele contacttaal wordt ook wel een pidgin genoemd. op een gegeven moment krijgt een pidgin native speakers: kinderen die geboren zijn en aleen maar het pidgin kennen. op dat moment ontstaat er een creole: een hele jonge taal, met de duidelijke invloeden van de pidginsprekers, die zich zelfstandig ontwikkelt. in een creole kun je vaak nog duidelijk de originele talen aanwijzen, en in het geval van sranan is dat wel heel duidelijk engels. kijk alleen al naar de woordvolgorde en grammatica. weinig nederlands, portugees of west-afrikaans in te ontdekken hoor.

kenmerk van een creole is dat de grammatica vaak heel simpel is. daarom spreken in amsterdam veel nieuwkomers sranan met elkaar: sranan is gewoon makkelijk te leren en veel mensen begrijpen het. het is niet onlogisch dat mensen eerder sranan leren dan het moeilijke nederlands.

en het is een mooie taal, dat ook.

@Ella: Klinkt inderdaad niet gek, al zou ik het dan wel afkorten tot 'Osanansi'. Overigens heeft de spin Anansi in het Sranan dezelfde functie als in het Papiaments...
@MJvandenBroek: Ik meen dat de laatste jaren het Sranan Tongo in opmars is in Suriname. Een jaar of acht geleden hoorde je het toch minder...
@Matthijs: Ik verwijs naar het comment van Lijn...
@Pascale: Ik heb de complete lyrics (via Google) en ook de mp3 (via Limewire). Luchiano vindt het trouwens een goed nummer.
@Roos: Precies! Zo kwam het ook naar voren in de betreffende uitzending. Binnenkort dus op cursus Sranan!
@Lijn: Dank voor je uitvoerige commentaar. De vraag is of een taal eigenlijk is opgebouwd uit andere talen wel een echte taal is. M.b.t. het Papiaments is er een stroming die aan wil tonen dat in West Afrika talen bestaan met dezelfde basis. Om aan te tonen dat het Papiaments een 'echte' taal is en geen samenraapsel uit Nederlands, Engels, Spaans en Portugees. Uiteindelijk gaat het er natuurlijk om of we elkaar kunnen begrijpen...

Hmmm, ergens in een verhuisdoos zit een artikel van Frank Martinus Arion over de schunnige bijbetekenis van rijmpjes als iene miene mutte, die pas tevoorschijn komt als je creools portugees kent (ini mini muta/tempu de gruta/tempu de ca'sa/ini mini muta/es debas - veel meisjes/tijd om te vrijen/ tijd om te "trouwen"/veel meisjes/daar beneden). De gouverneur in Elmina (het slavenfort in Ghana) placht inderdaad op die manier, via een luik bovenin het slavenverblijf, zijn liefjes voor een nacht uit te zoeken. Er zijn nog allerlei vervolgen op, die meer geschikt zijn voor zeelui dan voor kinderen.

Martinus Arion pleit juist voor een betere kennis van het spaans/portugees om het slaverlijverleden te begrijpen, dat zal geen verrassing zijn.

De vraag of een taal, opgebouwd uit vele talen wel een taal is, is moeilijker te beantwoorden, maar een veelgehoorde en logische theorie is dat de overgang van pidgin naar creole, dus als je een groep mensen hebt die de pidgin als moedertaal heeft, wel als het begin van een nieuwe taal kan aanmerken. Die mensen spreken geen van de originele talen meer, alleen nog maar die mengelmoes. Vaak krijg je kort daarna ook een ontwikkeling van nieuwe woorden, grammatica, e.d.

Overigens is de taaldichtheid in West Afrika dermate hoog, dat de pidgin ook voor de slaven [uit de verschillende delen van West Afrika] onderling waarschijnlijk de enige manier is geweest om te communiceren. Wel vind je in het hele Caribische gebied in de engelse, franse en portugees/spaanse creoles vreemde zinsconstructies, die waarschijnlijk uit verschillende Afrikaanse talen voortkomen.

Pfff, leuk man, taal en hoe die ontstaat :-)

Hieronder wat voorbeelden van Sranan Tongo woorden. tussen haakjes de Engelse oorsprong.

Oema = vrouw (woman),
baka = rug (back),
kondre = land (country),
wiri = draad, haar, blad (wire),
faja = vuur (fire),
opo = vooruit, omhoog (up),
prakseri = nadenken (prakkiseren, feitelijk uit het maleis)
boi = jongen (boy),
buku = boek (book),
watra = water,
prani = plant,
bong = boom,
switi = zoet, lief (sweet),
oso = huis (house),
skotoe = politie (schout),
foto = stad = Paramaribo (fort),
skoro = school
liba = rivier
mi e go = ik ga
wi e wani = ik wil,'
gi mi = geef mij,
lobi = liefde (love),
ede = hoofd (head),

De woorden komen voornamelijk uit het Engels + veel Nederlands, de zinsbouw is Afrikaans.

Tenslotte een mooi gedicht van Robin Ravales (Dobru = dubbele R), dat zou je nu moeten kunnen begrijpen.

Wan liba, so meni kreki,
wan bong, so meni wiri,
wan ede, so meni prakseri.

vdb.

Mooi gedichtje!

Toch vind ik de zinsbouw in sranan vaak engels hoor, mi e go = i am going, etc.

(toch weer eens oppakken, 't is wel erg weggezakt...)

@Lijn: Wat grappig dat tempu de gruta... tien pond grutten heeft vanaf nu een heel andere betekenis voor mij... :-) Het ontstaan en de ontwikkeling van een taal is inderdaad zeer interessant! Misschien kun je het Sranan op straat in Amsterdam oppakken... ;-)
@MJvandenBroek: Inderdaad een mooi gedicht. Op Curacao hebben we een popgroep Doble-R, maar die dichten toch iets minder... :-) Met behulp van jouw woordenlijst was de vertaling niet moeilijk.

A futu ben masi sote, taki na koti den ben abi fu koti en puru

@Lijn: "De woorden komen voornamelijk uit het Engels + veel Nederlands, de zinsbouw is Afrikaans."

Dat is ongeveer wat ik bedoelde. Dat Sranan Tongo veel Engelse leenwoorden heeft ( maar ook Portugese en Nederlandse en Spaanse ) lijkt mij minder relevant dan dat de grammaticale structuur vooral verwant is aan die van West-Afrikaanse talen.

Taalkundig gezien zou ik in ieder geval niet voor kiezen Sranan Tongo onder te brengen in de West-Europese taalfamilie waartoe ook Engels behoort.