Vrijheid van Meningsuiting
In veel discussies na de dood van Theo van Gogh op 2 november 2004 wordt het begrip Vrijheid van Meningsuiting aangehaald. Vanwege de raakvlakken met andere wetten en vrijheden, maar ook de plaatsing in Ruimte en Tijd is dit gecompliceerde materie. Vaak wordt het begrip Vrijheid van Meningsuiting in mijn ogen niet correct gebruikt.
Ondanks dat ik eergisteren met het getal 77 een prijsje bij Robbie's Lottery wegsleepte heb ik de wijsheid jammer genoeg niet in pacht. Wat ik wel kan doen is trachten een aantal zaken op een rijtje zetten. Wie weet leidt dit uiteindelijk tot een dieper begrip van de materie.
Achterliggende gedachte
Wat is de achterliggende gedachte van de Vrijheid van Meningsuiting? Naar mijn mening is dat het formaliseren van de mogelijkheid verschillende levensbeschouwingen naast elkaar te kunnen laten bestaan. Een beweging die gelooft in het bestaan van God dient een beweging die dat niet doet te respecteren en vice versa.
Onderdeel van het geheel
Het recht op Vrijheid van Meningsuiting staat niet op zichzelf in onze rechtsorde. Het gevolg daarvan is dat er frictie ontstaat met andere rechten en wetten. Neem als voorbeeld de Anti-discriminatiewet. Hierin wordt discriminerend gedrag verboden en daarmee ook bepaalde uitlatingen in woord en/of geschrift.
Ruimte en tijd
Bij een bepaalde uitspraak is het van belang wat er is gezegd door wie, waar en wanneer. Neem de uitspaak: "Ik heb een bom in mijn koffer". Dit kan men beter niet in een vliegtuig tegen een stewardess zeggen. Dertig jaar geleden had het Koninklijk Huis niet geparodieerd kunnen worden op een wijze als Kopspijkers dit vorig jaar heeft gedaan.
Wat is gepast?
In veel discussies waar de Vrijheid van Meningsuiting erbij wordt gehaald gaat het eigenlijk om de vraag: "Wat is gepast?" In een periode vlak na de moord op Theo van Gogh is het niet gepast verkapte bedreigingen of doodswensen uit te spreken aan het adres van mensen die evenals Theo van Gogh kritisch tegenover de Islam staan.
Epiloog
Wat er wel of niet gepast is, is heel persoonlijk. Veel autochtone Nederlanders zijn er waarschijnlijk niet rouwig om als de CIA of een andere organisatie Osama Bin Laden ombrengt. Volgens wiens normen en waarden is iets wel of niet gepast?
Toevallig hebben we het laatst over de normen en waarden binnen ons bedrijf gehad. Er kwamen nogal verschillende inzichten naar boven drijven. We hebben het over een piepkleine, redelijk homogene groep mensen. Tja, dan is het goed te begrijpen dat het op één lijn krijgen van 17 miljoen Nederlanders bijna (?) onbegonnen werk is.
Comments
Ik denk dat je ook niet moet proberen iedereen op 1 lijn te krijgen. Het is heel persoonlijk. Gelukkig hebben we rechters om uitspraken te toetsen en ligt deze zware taak niet bij types als Donner.
Posted by: Piet | November 26, 2004 10:00 AM
@Piet: dat is het flauwe. Justitie kan er niets mee, dan zoekt Donner het plots in politieke maatregelen. Et voila, ineens blijkt de vrijheid van meningsuiting wat beperkter dan gedacht ..
Posted by: CiNNeR | November 26, 2004 10:21 AM
Het zou een ramp zijn als je 17 mln. mensen op één lijn zou hebben: saaie boel. En om dat te laten blijken heb je vrijheid van meningsuiting. En dat gaat m.i. niet alleen om godsdienst, maar over veel andere onderwerpen, tot voetbal toe. Dan mag men verbaal ook wel eens flink tekeer gaan. Maar Mozes zette het al in de Tien Geboden: elkaar niet om zeep helpen. CasasPa
Posted by: Casaspa | November 26, 2004 11:01 AM
@Cinner: toch is het niet flauw bedoeld. Justitie kan er veel mee, maar dan moet er wel een zaak begonnen worden. Als jij vind dat je gekwetst wordt kan je gewoon een rechtszaak aanspannen. Als de maatregelen op dit gebied vanuit de politiek komen zijn die altijd gebaseerd op de waan van de dag en dus niet doordacht.
Posted by: Piet | November 26, 2004 11:05 AM
@Piet & Cinner: Ik geloof dat justitie er ook niet zoveel mee kan. Het merendeel van de gewraakte opmerkingen hebben namelijk niets van doen met het overtreden van de Vrijheid van Meningsuiting, maar veel meer met een klimaat waarin dingen door veel mensen als 'ongepast' worden ondervonden. En daar kan de rechter nu eenmaal niets mee.
@CasasPa: De bedoeling van mijn post was niet om iedereen gelijk te laten worden. "Men mag verbaal ook wel eens flink tekeer gaan"... ondertussen is Hirsi Ali wel ondergedoken en wordt Wilders continue bewaakt.
Posted by: CasaSpider | November 26, 2004 11:52 AM
Ja, vrijheid van meningsuiting zal voor iedereen verschillend zijn, dat is niet vast te leggen, je kunt hooguit wat regels opstellen. Maar dan nog zal de een op zijn tenen getrapt worden en de ander er om lachen. Het is maar net hoe je zelf in elkaar zit. En omdat er tegenwoordig nogal erg veel gefrustreerden zijn zouden die grenzen wel eens erg benauwd kunnen worden. Zeker als types als JP en Donner die vast gaan leggen. Back to the fifties of nog meerder vermoed ik.
Posted by: Henk (ES) | November 26, 2004 1:04 PM
Wat jij stelt CasaSpider, een beweging die gelooft in God dient een beweging die dat niet doet te respecteren en vice versa. Dit is me uit het hart gegrepen, maar dat gebeurt jammer genoeg niet. Binnen de verschillende godsdiensten- en dan bedoel ik niet eens alleen het christendom en de islam- maar ook binnen het christendom alleen al respecteren mensen elkaar al vaak niet. Dat kan al leiden tot haat en nijd binnen kleine groeperingen. Respect voor elkaar, op een respectvolle manier omgaan met normen en waarden of vrijheid van meningsuiting, dat is een utopie. En als iets je niet aanstaat, mag je tegenwoordig niet eens meer zeggen dat je iets ongepast vindt, maar dan moet je het nog netjes verpakken in een z.g. ik-boodschap. En aan die therapeutische manier van doen hebben mensen die kwaad willen geen boodschap, die moorden er lekker op los. En daar kan justitie inderdaad niets mee.
Posted by: Cyberjunk | November 26, 2004 3:24 PM
@Henk(ES): Mee eens. En ik vrees het ook...
@Cyberjunk: Wat je schrijft is waar. Maar het is geen al te prettig vooruitzicht voor onze maatschappij!
Posted by: CasaSpider | November 26, 2004 3:50 PM
Vrijheid van meningsuiting is NIET alles maar menen te kunnen zeggen.
Er zijn grenzen.
Maar we hebben geen idee waar die liggen.
Tegenwoordig schijnt racisme ook te mogen, mits goed verwoord.
Posted by: Renesmurf | November 26, 2004 4:25 PM
Het zou een RAMP zijn als iedereen gelijke gedachten zouden bezitten. Dan zou er nooit iets nieuws te ontdekken zijn.
Posted by: Brillie | November 26, 2004 5:21 PM
Casaspider, leuk dat je me welkom heette op je site. Ik wil even reageren op de vrijheid van meningsuiting: Als iedereen in zijn eigen buurtje aardig en behulpzaam is en ieder in zijn eigen waarde laat, in welke God of Allah hij ook gelooft, dan zou de wereld er misschien een stukje beter uit zien.
Posted by: moeder van victor | November 26, 2004 6:10 PM
@Renesmurf: "mits goed verwoord"... laat dat bijvoorbeeld maar over aan advocaten. Die kunnen alles recht praten wat krom is... :-)
@Brillie: Ik bedoelde niet dat iedereen gelijke gedachten moet hebben, maar veel meer dat wij hetzelfde kader dienen te accepteren waarin we ons bewegen. Toen die vrachtwagenchauffeur jou bijna de vangrail in reed denk ik dat je ook liever had dat die man zich aan de (verkeers)regels had gehouden dan dat je bewondering voor zijn creatieve geest moest hebben. Toch?
@Moeder van Victor: Graag gedaan! En u heeft helemaal gelijk. Het elkaar in zijn of haar waarde laten begint in je eigen kringetje, daarna in je buurt en zo verder...
P.s. Heeft de moeder van Victor ook een naam?
Posted by: CasaSpider | November 26, 2004 6:51 PM
ik vind vrijheid van menigsuiting erg goed, in iedergeval zolang het over mijn mening gaat.
Posted by: michel | November 27, 2004 3:52 AM
Vrijheid van meningsuiting is een recht, maar bij rechten horen plichten en dat vergeet men vaak.
Kent iedereen het tegeltje niet z'n opa, oma of oudtante: Doe een ander niet wat gij niet wilt dat u geschiedt?
Posted by: Tanja | November 27, 2004 6:16 AM
@Michel: Ik heb ook zeker geen bezwaar tegen mijn... uh jouw mening... ;-)
@Tanja: Het zou inderdaad goed zijn als menigeen dat tegeltje nog eens goed zou bestuderen. (Hey, Tanja!)
Posted by: CasaSpider | November 27, 2004 12:27 PM