Main

Taal Archives

April 21, 2002

Frans

De Franse taal is geen eenvoudige. Op de middelbare school was ik er toch niet echt slecht in. Als men echter iets niet vaak beoefent, verliest men die vaardigheid snel. Ik studeerde inmiddels alweer drie jaren Duitse Taal- en Letterkunde in Utrecht en woonde op het studentencomplex Van Lieflandlaan. Die zomer was ik van plan om in mijn eentje met een tent naar Frankrijk te liften, een combinatie die avontuurlijker was dan ikzelf.

Frank, een medebewoner, studeerde Frans en had wat vrienden op bezoek uit Frankrijk. Het was een uur of tien 's avonds en de twee of drie vrienden waren net aangekomen. Frank klopte op mijn kamerdeur en nodigde me uit om er even bij te komen zitten, zo kon ik mooi mijn Frans oefenen. Ik ging op zijn aanbod in, maar dacht ondertussen 'nou, dat is niet echt nodig, want Frans dat kan ik best'. Toen ik naast zo'n Fransoos zat, wilde ik meteen van wal steken, zeggen dat ik zin had om te zwemmen in Frankrijk. Bij het woord zwemmen stokte mijn gesprek al, wat was dat ook alweer? Onze conversatie verliep dan ook lang niet zo smooth als ik van tevoren had gedacht. Na een minuut of 20 zag ik dat mijn gesprekspartner in slaap was gevallen. Dat beloofde nog wat.

Gisteren waren La Chica Merengue en ik op Mambo Beach. Lucy zocht een model voor haar strandfoto-serie. Uiteindelijk vond ze Rafika, een Marokkanse van origine die al lange tijd in Frankrijk woont. Het is de gewoonte dat het model ook wat over zichzelf vertelt en daarom verifieerde Lucy voor de zekerheid even of ik haar behulpzaam kon zijn met Frans spreken. 'Tuurlijk, ga jij maar foto's maken, ik regel het uitwisselen van de gegevens wel.'

Na de fotosessie kwamen Lucy en Rafika naar mijn strandbedje. Nu was het mijn beurt. Helaas viel ik daar toch flink door de mand. Eenvoudige woorden als 'naam', 'geboortedatum', of je 'getrouwd' bent, ik had echt geen benul. Rechts van ons lagen Piet en Verina, die hielden zich bewust afzijdig en zullen wel wat gegniffeld hebben om mijn taalvaardigheden.

Vanaf gisteren heb ik Frans dan ook definitief uit het lijstje van door mij beheerste talen gestreept.

May 18, 2002

Van Gaal en Taal

De groten op Aarde kunnen taal maken. Cruyff kan taal maken. Volgens mijn bescheiden mening is Van Gaal geen grote, in ieder geval nog niet. Toch mocht hij terugkeren naar de club die een paar jaar geleden nog blij was dat hij vertrok: FC Barcelona.

Volgens De Telegraaf zei Van Gaal het volgende: "Ik ben blij dat ik een tweede kans krijg. Ik zit vol illusies maar besef dat het een moeilijke uitdaging is."

Ik heb nog nooit gehoord dat iemand van zichzelf zegt dat hij vol illusies zit. Of zou Van Gaal gewoon een helderziende blik hebben?

June 6, 2002

Wim leert Papiamentu

Mijn directe collega Wim Jans heeft op zijn weblog een dynamisch Leer-Papiamentu-Tooltje. Iedere keer als de pagina ververst wordt, staat er een nieuw woordje met de bijbehorende betekenis. Vanmorgen sprak Wim even met Henriette, een Antilliaanse collega. Overigens is Henriette een man, dat geldt hier voor bijna iedereen met een vrouwennaam. Maria, Cecilia, Felicia... allemaal mannen! Het betreft dan wel achternamen, maar toch. Henriette heet Ludwin van voren.

Affijn, Antillianen waarderen het altijd zeer als Nederlanders een beetje hun best doen om in te burgeren. Dit gebeurt namelijk veel te weinig. Terwijl men in Nederland op hoge poten van alle vreemdelingen eist dat zij zich snel aanpassen en de taal leren, komen veruit de meeste Nederlanders op Curacao niet veel verder dan 'ajo' of 'dushi'. Henriette vond het dan ook erg goed van Wim dat hij zich inspande om Papiamentu te leren en dat nog wel wereldwijd op zijn website. 'Mi ta gosabo', zei Henriette tegen Wim, wat zoveel zeggen wil als 'Vind ik leuk van jou'.

Nu is Wim's Papiamentu nog niet perfect, dus hij verstond 'Mi ta gustabo'. Dit betekent 'Ik vind jou leuk', toch een beetje twijfelachtig in de man-man communicatie, zeker op Curacao. Maar nee, Henriette zei het nog een keer en nu verstond Wim 'Mi ta gusabo', zonder 't' dus. Collega Richard en ik kenden beiden het woord 'gusa' niet, dus togen we gedrieen naar Henriette. En hij sprak dus de verlossende woorden 'Mi ta gosabo', waarna alles duidelijk werd. In de belendende kamer werd er door de Helpdesk-medewerkster flink gelachen, toen zij ons hoorde zeggen dat Henriette misschien 'Mi ta gustabo' tegen Wim had gezegd. Neen, dat kan hier echt niet...

June 30, 2002

Finale!

Het is bijna acht uur 's morgens. De eerste helft van een zinderend Brazilie-Duitsland zit erop. Kahn boven wonder is het nog 0-0. Het is een vreemde finale, in die zin dat ik voor het eerst in mijn leven voor Duitsland ben en tegen Brazilie. Dat ik Duitsland op sportgebied steeds beter kan verdragen is een ontwikkeling die reeds lange tijd in gang is gezet. Brazilie was, na Nederland uiteraard, altijd mijn grote favoriet. Dit is echter teniet gedaan door een persoon, de walgelijke Rivaldo. Zolang hij meespeelt mogen ze van mij verliezen. Zometeen meer over de wedstrijd.

Wij hebben de keuze uit twee kanalen om het WK te volgen. Kanaal 8 is TeleCuracao, alwaar de wedstrijden met Engels commentaar worden getoond. Het andere kanaal is nummer 12, Venevision. Deze Venezolaanse zender heeft Spaans commentaar, ik geloof dat het door een Argentijn gedaan wordt. Die weten namelijk meer van voetbal dan de Venezolanen. Prijs je maar gelukkig in Nederland, want hier heeft de reclame ook toegeslagen tijdens voetbalwedstrijden. Bij TeleCuracao lopen er regelmatig banners onderin het beeldscherm. Daar staat dan bijvoorbeeld, terwijl Ronaldo net bezig is met een weergaloze actie: Bo berpùt ta yena? No ta problema! Wat zoveel betekent als 'is uw beerput vol, nou da's geen probleem'. En je zult altijd zien dat de bal zich achter de banner bevindt.

Venevision heeft geen banners, maar daar zijn de commentatoren contractueel verplicht om op gezette tijden wat reclameslogans te roepen. Bij een hoekschop is het ene bedrijf aan de beurt, bij een goal het andere. Bij iedere herhaling moet er reclame gemaakt worden voor Polar, het Venezolaanse nationale bier. Dat gaat dan op hoog volume ongeveer zo: 'Si hay repeticion, si hay Polar!'. Bij iedere herhaling. Aangezien de ijsbeer het merkteken van Polar is, wordt de slogan af en toe afgewisseld met 'Si hay repeticion, si hay oso!' Oso betekent namelijk beer.

Tot zover de achtergronden, we gaan weer kijken...

August 16, 2002

Robbie's

Heeft u ook zo'n hekel aan verhalen van ouders hoe intelligent hun kind wel niet is? Nou, hier komt er weer een. Op Curacao word je meer gestimuleerd om vreemde talen te spreken dan in Nederland. Veel mensen hier spreken Papiamentu, Nederlands, Engels en Spaans. Zoon Luchiano van vier jaar spreekt goed Nederlands en Spaans en kan zich tegenwoordig aardig verstaanbaar maken in het Papiamentu en Engels.

In huize CasaSpider bestaan twee opvattingen over gokspelen. Je hebt er de mensen (CasaSpider) die vinden dat gokken best leuk kan zijn, maar dat je het niet moet doen om rijk te worden. Dit onder het motto dat de uitbaters niet van de liefdadigheid zijn. De andere groep mensen (Lucy) is het hier volstrekt niet mee eens en gelooft heilig in gedroomde nummers, datums en andere getallen. Gezien de magere inkomsten van de CasaSpider is volgens haar gokken onze enige manier om nog eens tot fortuin te komen.

Behalve casino's kennen we op Curacao het verschijnsel Robbie's. De eigenaar heet ook echt Robbie en bezit een heleboel gokkantoren, waar men kan inzetten voor het hier uitermate populaire spel Wega di Number. Het is een dagelijkse lotto, die stipt om negen uur 's avonds live op TV wordt uitgezonden. Voor Wega di Number moet alles wijken, ook als het Nederlands Elftal druk bezig is op een WK wordt deze wedstrijd genadeloos onderbroken voor Wega di Number. Meneer Robbie's is er tamelijk rijk van geworden.

Met betrekking tot het gokken heeft Luchiano zich aangesloten bij het kamp van de CasaSpider. Hij vindt gokken ook maar niets en heeft dit empirisch vastgesteld, doordat Lucy mèt geld naar het casino gaat en zònder terugkomt. En ook bij Robbie's heeft Luchiano haar nooit zien winnen. Vroeger probeerde ik Lucy nog wel eens te overtuigen van het domme van gokken, ik heb echter geleerd me daar niet mee te bemoeien. Het is tenslotte haar geld. Luchiano heeft de moed niet opgegeven, hij onderneemt nog diverse pogingen. Laatst had hij de oplossing gevonden, Robbie's is namelijk een boef! 'Si mami, Robbie es como robar (roven, red.)!' Lucy schoot in de lach en Luchiano kwam naar mij toe: 'Ja papi, Robbie is een boef, kijk maar rob is Engels voor stelen!'. Daar sloeg het varken in twee talen de spijker toch op de kop.

Het enige probleem is nu dat als Lucy met Luchiano naar Robbie's gaat, hij luidkeels door de ruimte roept dat Robbie's een boef is.

September 14, 2002

Taal

Taal is een bijzonder fascinerend verschijnsel. Door middel van taal kunnen mensen elkaar verstaan, dat klinkt logisch. Groepjes mensen die toevalligerwijs bijelkaar woonden, zochten manieren om te kunnen communiceren. Dat moet toch wel de reden zijn van het bestaan van zoveel talen.

De wereld wordt in snel tempo kleiner en er ontstaat een steeds grotere behoefte om te kunnen communiceren met steeds meer mensen. De mensen die dit willen, doen hun best om een gemeenschappelijke taal te vinden en vaak is dat Engels. Net zoals de Euro de Gulden heeft verjaagd valt er best wat voor te zeggen als de hele wereld gaat switchen naar een beperkte set van talen.

Met deze stelling ga ik bewust voorbij aan een groot aantal aspecten. Zo zullen er weinig landen zijn die hun cultureel erfgoed, en dan met name de literatuur, willen verkwanselen voor de Engelse taal. Een ander nadeel is dat in een overgangsfase de zogenaamde switchers toch een achterstand hebben ten opzichte van native-speakers.

Wat veel mensen zich niet realiseren is dat taal ook een beschermende functie heeft. Juist het tegenovergestelde van het kunnen communiceren met de hele wereld, neen, slechts een bepaalde incrowd mag begrijpen wat de ander bedoelt. Dit verschijnsel treft men vooral aan in kleine gemeenschappen. Bij de vinger-taal van de Gangs is dit tot in het extreme doorgetrokken. Maar ook het Zwitserduits is hier een voorbeeld van en op Curacao het Papiamentu ook in zekere mate.

En wat te denken van dialect? Op het moment dat de hele wereld Engels spreekt, ontstaan onmiddellijk vele dialecten. Luchiano speelt tegenwoordig een computerspel met Leon de Kameleon en Evert de Kever. Tot mijn verbijstering spreekt Luchiano tegenwoordig ook een dialect, het Willem van Hanegem Dialect. Zo noemt hij het maatje van Leon Evert de Kevert. We hebben nog een lange weg te gaan...

September 18, 2002

Spaanse Les

Gisteren had ik sinds meer dan drie jaar weer eens Spaanse Les. Uiteraard bij mijn favoriete lerares Paloma van het instituut Unamuno. Met vier personen volgen we Spaans voor Gevorderden. Het beloven leuke lessen te worden met veel afwisseling. Zo vormt een soort soap-serie op video een vast onderdeel, evenals oefeningen via Internet. Ja, talencursussen gaan met de tijd mee!

Mijn eerste cursus Spaans volgde ik in januari 1998. In het begin was het veel woordjes stampen, de enige manier om een taal te leren. Wel een vervelende manier. De woordjes waren thematisch gerangschikt. Een van de eerste hoofdstukken ging over het menselijk lichaam. Daar heb ik nog mee gescoord op een feestje. Ik vroeg aan een Venezolaanse dame, conform wat ik in het boek had geleerd: 'Cuando tuvo su ultimo periodo?'. Dit betekent: 'Wanneer heeft u voor het laatst gemenstrueerd?'. De betrokken dame proestte het uit, tot dan toe converseerden we altijd in het Engels. Zo ziet men maar dat conversaties in het Spaans veel leuker zijn.

Paloma weet dat ik een hekel heb aan huiswerk maken en ze bezwoer me dat er in deze supermoderne cursus geen huiswerk aan te pas kwam. Wel, voor volgende week moet ik nogal wat oefeningen doen, alsmede het boek Don Quichotte zowat voor de helft uitlezen. Nog tien weken volhouden...

October 7, 2002

BBQ

Ik ben iemand die grammaticaal goed probeert te schrijven. Liefst ook zonder spelfouten. Op het moment dat je zoiets opschrijft, zit je toch een stuk gespannener te tikken, het is een soort van spitsroeden lopen.

Ik kan redelijk goed met tien vingers blind typen volgens het Scheidegger Systeem. Ooit werkte ik als uitzendkracht bij de Zwolsche Algemeene en moest polissen tikken. Dit geschiedde nog op een ouderwetse typemachine. In zo'n polis mocht geen enkele typefout staan, het gebruik van tip-ex was uit den boze. Opgewekt begon ik aan de eerste polis. Op 80% van het formulier vergiste ik mij. Papier eruit, nieuwe polis erin. Weer een foutje. Bij het vierde formulier sloeg de onzekerheid toe en op het laatst zat ik met één vinger te typen. Nog geen garantie voor succes overigens.


Chica de la Semana: Shadya


Spelfouten zijn soms best charmant, zie bijvoorbeeld MijnComputertje. Toch probeer ik ze te vermijden. Al voordat het fenomeen googlefight bestond, gebruikte ik deze strategie om te achterhalen of het bijvoorbeeld gelobbied of gelobbyed is. Niet dat het per definitie zo is dat de meeste mensen het woord op de juiste wijze schrijven, maar het geeft toch een indicatie. Toevallig ligt googlefight er even uit, teveel deelnemers, maar gisteren wilde ik weten of het nu Barbeque of Barbecue is. Barbeque leek me onwaarschijnlijk, want dat zou uitgesproken moeten worden als Barbukku. De verwarring is denk ik ontstaan door de veelgebruikte afkorting BBQ, die meer fonetisch bedoeld is. Uiteindelijk gaf Van Dale het juiste antwoord: Barbecue.

Wat heeft dit alles nu in vredesnaam met de afgebeelde foto te maken? Ik heb geen flauw idee. Het gaat hier natuurlijk wel om Shadya, La Chica de la Semana. Het grote voordeel van een foto is dat er geen spellingscontrole overheen hoeft, nadeel is dat er (nog) geen googlefight voor bestaat.

November 6, 2002

Willem

Gisteren bij de Spaanse les heeft iemand mij sinds lange tijd weer eens echt verbaasd doen staan. We zijn al een paar weken onderweg met de cursus, maar gisteren deed Willem zijn intrede. Een niet al te grote jongen, blond haar en een ondeugende oogopslag. Zijn leeftijd kan ik echt niet schatten, het zou 14 kunnen zijn, maar evengoed 28.

Willem was vrij rustig, zeg maar gerust stil. Bert was er gisterenavond jammer genoeg niet en zo bestond de groep uit twee dames, twee heren en lerares Paloma natuurlijk. Op een bepaald moment deden we een soort spel, waarbij iedereen een beroep uitoefende en dat met foto's en interviews aan de overigen moest overbrengen. Zo was ikzelf een Torero, zeg maar stierenvechter.

Claudine was schilderes. Zij beschreef hoe ze begonnen was met schilderen en liet een foto zien van een verliefd stelletje dat onder een boom stond. Dat was haar Romantische Periode. Toen begon Willem zich in de discussie te mengen. Nu heeft Willem een heel bijzondere kraakstem, hij is bijna niet te verstaan, maar ik kan mij voorstellen dat het voor vrouwen aantrekkelijk is. In een soort van steenkolen Spaans zei hij iets, wat niemand kon verstaan. Ook Paloma niet. Na een tijdje waren we er achter dat hij het woord chulear uit probeerde te spreken.

'Maar wat is dat dan?', vroeg Paloma.
'krrk, kraaak, uhhh, tongzoenen, eehh, hehe', kraakte Willem er vrolijk op los.

Hij vroeg dus of dat stelletje onder die boom aan het tongzoenen was. Vervolgens ontstond een discussie tussen hem en Paloma of chulear wel of niet tongzoenen betekent. Volgens Paloma niet. Maar Willem wist het zeker, tenminste in de Dominicaanse Republiek en in Colombia en in Venezuela en in Panama. Hij had het in zijn telefoon staan. Willem vroeg nog aan Paloma wat volgens haar dan tongzoenen was. 'Wel, dat is besar con lengua (kussen met de tong)', antwoordde zij. 'Ja, maar dat is letterlijk en dat is een lang woord, chulear is een kort woord en ik hou van korte woorden', kraakte Willem terug.

Affijn, het werd nog een stormachtige les. Zeker toen Willem aan de beurt was. Hij was een acteur. Maar dan wel een acteur die in twee soorten films speelde, normale en andere. Pornofilms dus.

De tijd vloog om. We hebben er een bijzondere leerling bij.

December 18, 2002

Examen

Gisteren kwam een eind aan mijn cursus Spaans voor Gevorderden bij Instituut Unamuno. De laatste les bestond uit een examen. Alle cursisten waren op tijd aanwezig. Paloma deelde de examens uit en ik weet niet of het komt omdat ik altijd zo ontzettend aardig ben, maar ik kreeg een speciale, moeilijkere versie. Bedankt, Paloma.

En dus zat ik even later te zwoegen boven teksten uit El Pais, een soort NRC Handelsblad in het kwadraat. Deze krant presteert het om zelfs luchtige onderwerpen totaal onbegrijpelijk te maken, een hele prestatie. Het eerste stuk ging over Maria Callas. Hoe zij een vrouwelijke criticaster voor zich wist te winnen. En hoe zij haar eerste grote liefde vond in Aristoteles Onassis, de man die uiteindelijk haar ondergang zou worden.

Het tweede stuk ging volgens mij over sex, maar het was bijzonder moeilijk om te ontcijferen. Als ik weer eens op El Pais mopper, zegt Paloma altijd dat heel Spanje die krant leest, dus dat je het beter kan vergelijken met De Telegraaf. Neen, als je echt een moeilijke krant wil lezen, moet je El Mundo nemen. Zegt Paloma. Neen, dank u. Zegt de CasaSpider.

Na wat ingewikkelde grammatica-oefeningen (lees: het betere gokwerk) sloot ik het examen af met het schrijven van een stukje over Brujeria, ofwel hekserij. Om half elf verliet ik het pand en nam afscheid van Paloma. Het was een nuttige en zeker ook leuke cursus. Wat mij betreft gaan we volgend jaar verder.

December 30, 2002

Snap Spouse

Taal heeft altijd mijn interesse gehad. Toevallig (...) werd ik afgelopen week tweemaal met taal geconfronteerd in weblogs. Eenmaal bij SpockSpot, waar Patrick zich verbaasde over het feit dat op de planeten waar buitenaardse wezens vandaan komen altijd maar één taal gesproken wordt. Wat ik persoonlijk nog frappanter vind, en ik zag het laatst in een moderne SF-film ook weer gebeuren, is dat als uiteindelijk de confrontatie op aarde plaatsvindt tussen aardbewoners en de vreemde intelligentia, dat het altijd de aardbewoners zijn die voor de vertalingen zorgen. Volgens mij kunnen wezens die lichtjaren verder in hun ontwikkeling zijn dat veel beter, maar dat terzijde.

Toen ik het log van Volgspot ontdekte, drukte ik uit nieuwsgierigheid eens op zijn vertaalbutton. De opgegeven site wordt vertaald in een doeltaal naar keuze. Vanavond heb ik dat weer eens gedaan, Lucy is naar het casino, Luchiano kijkt Johnny Bravo en ik zit achter de computer met Westmalle Dubbel, ja Guillermo ze zijn weer volop in voorraad bij Vreugdenhil!

Ondanks dat ik een chagrijnig ventje ben, schoot ik regelmatig flink in de lach. En dat bij mijn eigen site, kunt u nagaan. Waarschijnlijk werkt het ook alleen bij de eigen site, de vertaling van andermans pagina's is wellicht te vermoeiend om goed te kunnen volgen.

Een klein voorbeeldje wil ik u niet onthouden. Het volgende schreef ik een paar postjes geleden:

"We hebben er chocolademelk bij gehaald en Luchiano zei al: 'Gezellig hè, zo met zijn tweeën aan het werk'. En zo is het. Vanmorgen was de kleine man thuis met een nietmachine in de weer. Niet om ermee te nieten, neen, om letters uit te beelden met de nietmachine. Steeds kwam hij naar mij toe. 'Papa, wat is dit voor letter?'. 'Dat is een L, Luchiano'.
Luchiano: 'En wat is dit voor letter?'
CasaSpider: 'Dat is een T, Luchiano'.
Luchiano: 'En deze? '(Ja, je kunt nog verdomd veel letters uitbeelden met zo'n ding!)
CasaSpider: 'Een V, jongen'.
Luchiano: 'Je bent een knappe man, papi'."

In het Engels levert dit het volgende op:

"We have yonder chocolademelk towards sharp and Luchiano said yet: 'Gezellig whether, thus with one's two the works. And thus it is. This morning wax the tiny spouse home with one stapling machine within the weather. Not to with it within tack, not, to type out of within expressive with the stapling machine. Townish came he unpleasant my up to. 'Papa, what is this until type?'. 'Dat is one L, Luchiano'.
Luchiano: 'En what is this until type?'
CasaSpider: 'Dat is one T, Luchiano'.
Luchiano: 'En this? 'Ja(, yours can yet damned very many type represent with such a thing!)
CasaSpider: 'Een V, puppies.
Luchiano: 'Je have been one snap spouse, paper."

Sommigen hebben meer met de edele Duitse taal:

"Wir haben dort drüben chocolademelk zu streng und Luchiano gestanden noch: 'Gezellig ob oder, so mit one's zwei die Werk. Und so es ist. Heute früh Wachs die winzig Gattin Heim mit man klammernd Maschine innerhalb das Wetter ist. Nicht zu dazu innerhalb Stift , nicht, zu Ausgabemeldung über innerhalb ausdrucksvoll mit die klammernd Maschine. Stadt kam er unsympathisch mein bis zu. 'Papa, was ist dies bis zu Typ?'. 'Dat ist man L, Luchiano'.
Luchiano: 'En was ist dies bis zu Typ?'
CasaSpider: 'Dat ist man T, Luchiano'.
Luchiano: 'En dieses? 'Ja(, ihre könnt noch verdammt sehr manche Typ vorstellen mit so ein Sache!)
CasaSpider: 'Een V, Puppe.
Luchiano: 'Je bekommen gewesen man schnappen Gattin, Referat."

Ik zei al, het werkt het beste bij je eigen teksten. Probeer het eens!

P.s. De prijs voor de mooist vertaalde blognaam gaat met unanieme stem naar Understanding Marmelade.

February 25, 2003

Voorbeelden van Balans (1): Taal

Een van mijn favoriete woorden is Balans, omdat bij veel dingen in het leven de succesfactor in sterke mate afhankelijk is van een vorm van balans.

Als u enigszins nieuwsgierig bent begint u nu waarschijnlijk om voorbeelden te roepen. Om aan die wens tegemoet te komen start ik met Voorbeelden van Balans. Het onderwerp van vandaag is Taal, erg toepasselijk vind ik zelf, want Balans is een woord en woorden maken Taal.

Een beetje recursief stukje dus, maar ik zal het niet te moeilijk maken. Op onze Aarde bestaan vele talen, maar stel nu eens dat we helemaal opnieuw moesten beginnen. Hoe zou de ideale taal er dan na verloop van tijd uitzien. Na verloop van tijd, want een taal groeit.

Op Curacao is de moedertaal het Papiamentu (letterlijk: Gepraat). Nederlanders op Curacao willen niet van koloniaal gedrag worden beschuldigd. De meesten dan toch. Eén van de dingen die men kan doen om te integreren, of in te burgeren, is het leren van de landstaal. Nu is Papiamentu in principe een uitermate simpele taal. Zo zijn alle werkwoordsvervoegingen regelmatig: 'mi ta, bo ta, e ta, nos ta, boso ta, nan ta' betekent 'ik ben, jij bent, hij is, wij zijn, jullie zijn, zij zijn'. Voor de verleden tijd hoeft u slechts ta door tabata te vervangen.

Erg simpel dus, maar niet gemakkelijk! Omdat het Papiamentu uit veel minder woorden bestaat dan bijvoorbeeld het Engels of Spaans en tevens gebruik maakt van een veel simplistischere grammatica, is het paradoxaal genoeg juist moeilijker om precies uit te drukken wat men wil. Ik leg dat altijd uit aan de hand van het volgende voorbeeld: 'Stel dat een taal uit slechts één woord bestond, het zou de moeilijkste taal op Aarde zijn'.

Indien men een taal zou ontwikkelen met twee miljoen letters, dertig verschillende vormen van een verleden tijd en gemiddeld 600 verschillende woorden voor bijvoorbeeld een steen, dan kan men weliswaar veel nauwkeuriger aangeven wat men bedoelt, maar deze taal is door een normale sterveling niet te leren.

Hier komt het woord Balans om de hoek kijken. Een goede taal is in balans, zij is ver genoeg doorgegroeid en ontwikkeld om de gebruiker in staat te stellen zich goed uit te drukken en is tevens door een non-native speaker (handig dat Nederlands) relatief gemakkelijk aan te leren. Het Engels voldoet in mijn optiek uitstekend aan deze eisen.

Er valt zeer veel over dit onderwerp te schrijven, het gaat zoals hierboven gezegd niet alleen om de balans in de taal, maar ook om de balans met de gebruiker. Klein voorbeeldje nog, voordat u in slaap valt. Eskimo's hebben vele woorden voor wit en sneeuw. En het Latino-Spaans (Zuid-Amerika) kent een ruim bovengemiddeld aantal woorden voor geslachtsdelen.

Binnenkort, als u weer wakker bent, meer over Balans.

April 13, 2003

Spellingcontrole achteraf

Ondanks dat ik niet Adam Curry ben gebruik ik ook geen Spelling Checkers. Volgens mij kan ik redelijk spellen en bovendien lees ik mijn stukjes altijd door. Is er in ieder geval één lezer.

Toch glipt er zo nu en dan een foutief gespeld woordje doorheen. Soms betreft het een slordigheid, een andere keer weet ik helemaal niet hoe een bepaald woord eigenlijk geschreven wordt. Aan het spelprogramma Lingo heb je wat dat betreft ook niets. Daar wordt Burka als Boerka geschreven en Triathlon als Triatlon. Dat geloof ik dus gewoon niet.

Waar ik wel in geloof is Fuzzy Logic. Het simpelste voorbeeld van Fuzzy Logic vind ik het volgende: stelt u zich een gecompliceerde figuur voor op een wit blad waarvan u de oppervlakte wilt berekenen. Het zou bij wijze van spreken een land op een landkaart kunnen zijn. In plaats van mathematisch de oppervlakte te berekenen, kan men het witte blad, waarvan de oppervlakte eenvoudig te berekenen is, ook random bombarderen met tienduizenden puntjes. Na verloop van tijd kijkt men hoeveel procent van de puntjes binnen de figuur is terecht gekomen en hoeveel daarbuiten. Zo kan de werkelijke oppervlakte van de figuur eenvoudig worden benaderd en zo werkt Fuzzy Logic ongeveer.

Het heeft er eigenlijk niets mee te maken, maar Search Engines kunnen in zekere mate worden gebruikt als Fuzzy Logic Spelling Checkers. Ooit schreef ik in een post per ongeluk Marokkanse in plaats van Marokkaanse en ontdekte dit door Google. Ik heb enige woorden toegevoegd aan de zoekexpressie om deze site naar voren te laten komen.

Laatst zag ik in de referrer-statistics dat ik gevonden was op de zoekterm Soeniten. Dat vond ik vreemd, want ik had er slechts één keer over geschreven en dit woord wordt vast veel vaker gebruikt. Toch werden slechts twee resultaten gevonden op deze term. Via Google vond ik even later de vaker gebruikte schrijfwijze Soenniten.

Het gebruik van de Search Engine als Spelling Checker staat of valt met het feit dat de meerderheid het betreffende woord goed moet schrijven. Jammer is wel dat spelfouten pas achteraf, via de referrerstats, worden geconstateerd.

May 15, 2003

Diploma

Gisterenavond vond er bij Instituut Unamuno van mijn lerares Spaans, Paloma, een evaluación plaats van het in december afgelegde examen. Met gepaste trots kan ik u mededelen het Diploma Superior behaald te hebben van de Curso Comunicativo-Interactivo Español Lengua Extranjera.

Iedereen was geslaagd en dus waren er ook geen vragen over de examens. We discussieerden over de verkiezingsuitslag en over het leren van een taal. Als de componenten van een echtpaar een andere moedertaal hebben, blijkt het niet gemakkelijk te zijn om voor elkaar te krijgen dat beide componenten beide talen leren spreken.

Bovenstaande klinkt wellicht wat abstract. In mijn geval spreekt Lucy Spaans. Inmiddels verstaat zij redelijk Nederlands, maar spreken is er niet bij. Ja, tegen Luchiano durft zij het wel. Grootste belemmering bij volwassenen is naar mijn mening schaamte of verlegenheid. Een paar glazen bier wil nog wel eens helpen.

De man van Paloma is in Nederland geboren. Hij heeft Paloma leren kennen toen hij bij haar een cursus ging volgen. Tot op heden spreekt hij echter geen Spaans. Het feit dat zijn vrouw lerares Spaans is lijkt eerder belemmerend te werken. Verder ken ik nog een Nederlands-/Spaanstalig stel dat een compromis heeft gevonden: zij spreken Engels met elkaar.

Ach, in Nederland speelt dit soort zaken natuurlijk niet, maar op Curacao wel. Persoonlijk vind ik het wel grappig hoe snel men hier switched tussen Nederlands, Engels, Papiamentu en Spaans. Met name in vergaderingen is dat niet ongebruikelijk. Taalgevoel is dan ook een van de sterkste kanten van de Curacaoenaar. Kijk maar naar het weblog van Amaro.

August 18, 2003

Nederlands

Op Curacao zijn vele zaken een hot issue op dit moment. Zo staat bijvoorbeeld het Nederlands op de tocht, althans hier. FOL-leider Anthony Godett wil naast Papiamentu het Engels als belangrijkste taal instellen. Ik ben het niet vaak met Anthony eens, maar in deze kwestie geef ik hem 100% gelijk.

Mondiaal gezien heeft de Nederlandse taal geen enkel belang. In Zuid-Amerika is er al helemaal geen connectie met onze manier om de keel te martelen. Latino's zijn van oudsher Spaans en Portugees georiënteerd. Tegenwoordig sijpelt heel langzaam het Engels binnen.

Zelf heb ik het nog meegemaakt, zeven, acht jaar geleden dat ik met Oracle Venezuela belde voor support. Ik had stellig de indruk dat Oracle Venezuela bestond uit een snack (patatbakkers annex bierverkoop) met een rode telefoon waarop in grote letters Oracle Support stond geschreven. Als die telefoon overging brak de paniek uit in de snack: "Ay Dios mio, el teléfono de Oracle! Socorro!".

Vervolgens probeerde men mij in het Engels te woord te staan. Na twee uren Spaanse les sprak ik echter beter Spaans dan zij Engels. Hoe anders is dit nu! Steeds meer Venezolanen spreken steeds beter Engels. Die ontwikkeling gaat bijzonder snel.

Even terug naar Nederlands op Curacao. Op het Amigoe Forum staan lezenswaardige stukjes. Iemand met de nickname Otrabandaboy schreef een mooi betoog om Papiamentu als instructietaal in te voeren op onze scholen.

Een citaat: "Elke dag een uurtje Nederlands. CasaSpider het is bijna wreed en oneerlijk wat er met onze kindjes (ik was ook een van die kinderen) gebeuren als zij amper 6 zijn en opeens met dat rare taal geconfronteerd worden. Je wilt niet weten hoe agressief deze taal voor ons klinkt op dat moment. Casaspider met alle respect, ik denk niet dat een Hollander dit ooit kan voorstellen (nou mits die Hollander als kind van zes opeens uit het niets Arabisch moet gaan leren lezen en schrijven vanuit het Arabisch)."

En zo is het. Luchiano spreekt voor een vijfjarige goed Nederlands. Lucy wil het ook graag leren. Haar grootste probleem is het praten, verstaan doet zij (helaas!) bijna alles. Regelmatig vraagt Luchiano zijn moeder wat een bepaald Nederlands woord betekent. Als Lucy het niet weet, lacht hij haar uit. Tja, zo zijn kinderen. Tot zijn grote ergernis weet Lucy echter bijna alles. Dus vraagt hij aan mij of ik nog een woord weet wat Lucy niet kent.

Vanavond na het voorlezen lagen we nog wat te kletsen. Op een bepaald moment vroeg Luchiano: "Papa, als mama uit Santo Domingo komt, hoe kan zij zo veel Nederlands!". Ik antwoordde hem dat zij goed luisterde als wij aan het praten waren. "Ja maar, dat is niet zoveel". "Och", zei ik, "ze kijkt ook altijd naar Lingo!". Dat verduidelijkte een hoop.

About Taal

This page contains an archive of all entries posted to blogger in the Taal category. They are listed from oldest to newest.

Supermarkt is the previous category.

Techniek is the next category.

Many more can be found on the main index page or by looking through the archives.

Powered by
Movable Type 3.33